Câu Lạc Bộ
The Vietnamese Historical and Cultural Performing Arts Foundation
PO Box 1571 - Westminster, CA 92684-1517 - (949) 786-6840
©2003 Hùng Sử Việt
          Tỉnh Kiên Giang và Đảo Phú Quốc

Tỉnh Kiên Giang thuộc đồng bằng sông Cửu Long, cách Sài Gòn 250 km, phiá bắc giáp
Campuchia (biên giới dài 54 km), phía đông giáp An Giang và Cần Thơ, nam giáp Bạc Liêu
và Cà Mâu, tây giáp biển (vịnh Thái Lan). Đảo Phú Quốc và hàng trăm đảo nhỏ ở phía tây
bắc Kiên Giang.

Kiên Giang có 3 phi trường: Rạch Giá, Phú Quốc và Hà Tiên, nhiều đồng lúa phì nhiêu, nghề
đánh cá và nuôi cá đều phát triển, nổi tiếng sản xuất nhiều loại cá giá trị và nước mắm ngon.

Ngoài 2 thị xã Rạch Giá và Hà Tiên, Kiên Giang có 11 huyện:
Hà Tiên, Hòn Đất, Tân Hiệp,
Châu Thành, Giồng Riềng, Gò Quao, An Biên, An Minh, Vĩnh Thuận, và 2 huyện đảo Phú
Quốc và Kiên Hải
. Diện tích tỉnh Kiên Giang là 6,269 km2 và dân số khoảng 1 triệu rưỡi
người, trong đó người Việt đông nhất, chiếm 85%, người Khmer 12%, người Hoa 3%.

























                                                      Tỉnh Kiên Giang

Đền thờ Nguyễn Trung Trực (1837-1868) ở Rạch Giá, lễ hội vào các ngày 27,28,29 tháng
8 âm lịch.
Nguyễn Trung Trực lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Pháp   tại Tân An (Long An) và Rạch
Giá (Kiên Giang). Trưa ngày 10 tháng 12 năm 1861, ông cùng một số chiến hữu tổ chức
phục kích đốt tàu L’Espérance của Pháp trên Vàm sông Nhật Tảo. Ông tiếp tục chiến đấu
chống Pháp tại  Gia Định, Biên Hòa. Năm 1862 ông được phong  chức Lãnh Binh. Năm 1867
ông được  phong chức Hà Tiên Thành Thủ Ủy giữ đất Hà Tiên. Khi Hà Tiên thất thủ, ông ra
Phú Quốc lập căn cứ chống Pháp. Ông bị bắt tháng 10 năm 1868, nhưng cương quyết không
đầu hàng giặc.
Ngày 27 tháng 10 năm 1868 (28-8 Nhâm Tuất) quân Pháp đem ông ra chém tại Kiên Giang,
hưởng dương 31 tuổi.
Nhà thơ Huỳnh Mẫn Đạt điếu ông bài thơ nổi tiếng như sau:

Hỏa hồng Nhựt Tảo oanh thiên địa
Kiếm bạt Kiên Giang khấp quỉ thần
Anh hùng cường cánh phương danh thọ
Tu sát đê đầu úy tử nhân.

Bản dịch:
Lửa hồng Nhựt Tảo vang trời đất
Gươm lóe Kiên Giang rúng quỉ thần
Ngẩng cổ anh hùng danh thọ mãi,
Cúi đầu thẹn chết lũ phi nhân.

Lăng Mộ dòng họ Mạc (Khai trấn Quốc công Mạc Cửu, người có công lập 7 xã Hà Tiên)
cách Hà Tiên 2 km, trên 1 ngọn đồi, xây cách đây 300 năm. Hai bên là mộ con cháu như
Tổng binh Đại đô đốc Mạc Thiên Tích (Mạc Thiên Tứ - Tông Đức Hầu), Tham Tướng Mạc Tử
Hoàng, lăng bà Mạc Thiên Tích, Mạc Công Du, Mạc Công Tây. (Mạc Thiên Tứ lập Chiêu Anh
Các, in tập thơ Hà Tiên Thập vịnh và Minh Bật Di Ngư)
Nơi đây còn dấu tích 1 bờ thành trồng tre gai dài 2 km, rộng 1 km.

Chùa Phù Dung: còn gọi là Phù Cừ am tự, tại chân núi Bình Sơn do Mạc Thiên Tích xây cho
nàng ái cơ Phù Cừ  (Nguyễn Thị Xuân, bà vợ hai).

Chùa Tam Bảo: ở Hà Tiên, xây 1730, đã bị phá hủy và mới xây lại 1930. Có tượng A Di Đà
bằng đồng cao 2.30 m.

Bãi Dương: (bãi tắm dài 2km) cách Hà Tiên 30 km ở khu thắng cảnh hòn Chồng.

Chùa Hang: (trong hang sâu 40 m, nhiều thạch nhũ gõ kêu như chuông).

Thạch Động: cách Hà Tiên 3 km, ở trên cao 50 m (Thạch Động Thốn Vân).

Đông Hồ: (rộng 2 km, dài 3 km) là một thắng cảnh nổi tiếng ở Hà Tiên, bên phải là núi Ngũ
Hổ, bên trái là dãy núi Tô Châu, phía đông có sông Giang Thành, phía tây có sông Hà Tiên,
dẫn ra biển.

Mũi Nai: Cách Hà Tiên 4 km với bãi Nô, bãi Bằng (2 bãi tắm).

Nam Phố: Nơi nghỉ mát, cách Hà Tiên 10 km (2 bãi cát vàng, bãi Hòn Heo và bãi Ớt).

Ngoài khơi Kiên Giang có khoảng 105 hòn đảo lớn nhỏ nằm rải rác, có đảo Hòn Tre (còn gọi
là Hòn Rùa tức huyện
Kiến Hải), cách Rạch Giá 25 km, hòn Lại Sơn và đảo Nam Du (gồm 20
hòn).

Đảo Phú Quốc: Là hòn đảo lớn nhất Việt Nam nằm trong vịnh Thái Lan, với 22 hòn đảo lớn
nhỏ bao quanh,  diện tích khoảng 1320 km2 (dài khoảng 50km, rộng khoảng 25km), dân số
80 ngàn người.

Dương Đông là tỉnh lị của đảo Phú Quốc (có sân bay đi Sài Gòn và Rạch Giá), rộng khoảng
574km2. Phú Quốc cách Rạch Giá 115 km, cách Thái Lan 540km, cách Hà Tiên 45km và
cách bờ biển Campuchia 15km (cũng vì thế, Camphuchia thường xuyên nêu lên việc tranh
chấp và đòi chủ quyền về Phú Quốc).

Phú Quốc có 99 ngọn núi chạy dọc theo chiều dài của đảo, với ngọn núi Chúa cao 603m.
Diện tích rừng khoảng 37,000ha, nhiều gỗ quí. Đồng bằng Phú Quốc nổi tiếng về trồng tiêu
đen. Có 2 mùa mưa (tháng 6-11) và khô (tháng 2-5, rất nóng – 35 độc C).

Đảo Phú Quốc có nhiều tài nguyên về biển, đánh cá (2000 tàu đánh cá - hơn 35 ngàn
tấn/năm) và nuôi cá, sản xuất nước mắm ngon nổi tiếng. Ngoài ra, Phú Quốc còn có cảng An
Thới, Hòn Thơm. Đặc biệt, Phú Quốc có giống chó hoang được thuần hóa thành chó săn, rất
khôn và không giống bất cứ loại chó nào khác, gọi là chó Phú Quốc: tai vểnh thẳng đứng,
hàm răng xé được thịt và móng sắc như dao cạo.

Dương Đông là thủ phủ của đảo Phú Quốc, có sân bay, là cảng cá lớn, có nhiều khách sạn,
nhiều cảnh đẹp, nơi nghỉ mát du lịch và nhiều di tích lịch sử:

Dinh Cậu (thờ thần sông, biển), xây năm 1937.

Suối Tranh: Bắt nguồn từ dãy núi đá Hàm Nghinh, ở phía đông bắc đảo Phú Quốc, do nhiều
con suối nhỏ chảy ra từ các khe núi họp thành, dài 16 km.

Suối Đá Bàn: Ở giữa đảo, phong cảnh hữu tình, có nhiều tảng đá lớn phẳng lì, nước chảy
hiền hòa, cây cối xanh um.

Bãi Kem: Bãi tắm nổi tiếng cát mịn như bột, ở phía nam đảo, cách Dương Đông 25 km, có
những bãi cỏ xanh mượt và rừng già nguyên sinh.

Bãi Trường: Cát vàng, dài 20km, từ Dinh Cậu tới Tàu Rũ. Biển xanh, có nhiều loại rong mầu
sặc sỡ.

Quần đảo An Thới: Ở phía nam đảo Phú Quốc, có 15 đảo lớn, nhỏ dọc theo hướng tây nam,
biển sâu 30m, thích hợp cho du khách thích bơi lặn.
Quần đảo An Thới có những đảo lớn như: Hòn Dân, Hòn Dừa, Hòn Rọi, Hòn Thơm, Vang,
Móng Tay, Gầm Ghì, Mây Rút, Chân Qui...

Về lịch sử: Phú Quốc là nơi ẩn náu của chúa Nguyễn Phúc Ánh (xưng Vương năm 1780).
Năm 1782, vua Tây Sơn Nguyễn Nhạc và Nguyễn Huệ đem 100 chiếc thuyền đánh cửa Cần
Giờ, quân Nguyễn Vương ở Thất Kỳ giang (Ngã Bảy) thua to, Nguyễn Vương phải bỏ thành
Sài Gòn chạy ra Phú Quốc.  (Trận này, một người Pháp tên là  Manuel phải đốt tàu mà  
chết). Sau khi quân Tây Sơn rút về Qui Nhơn, quân Nguyễn Vương lại chiếm lại Sài Gòn.

Năm 1783, vua Tây Sơn sai Nguyễn Lữ và Nguyễn Huệ vào đánh, Nguyễn Vương lại phải
rước Vương mẫu và cung quyến ra Phú Quốc. Tháng 6 năm ấy, Nguyễn Huệ ra đánh Phú
Quốc, Nguyễn Vương chạy về Côn Nôn. Tây Sơn đánh Côn Nôn, may có gió bão đánh đắm
thuyền Tây Sơn nên Nguyễn Vương mới ra khỏi trùng vây, chạy về đảo Cổ Cốt, rồi lại về Phú
Quốc.

Thời Pháp thuộc, Phú Quốc là căn cứ quân sự của Pháp (1760-1780). Nơi đây cũng có trại
tù rất lớn.