Câu Lạc Bộ
The Vietnamese Historical and Cultural Performing Arts Foundation
PO Box 1571 - Westminster, CA 92684-1517 - (949) 786-6840
©2003 Hùng Sử Việt
HOÀNG BÀO CHÍNH NGHĨA
(Kịch thơ bi hùng sử bốn màn, hai cảnh)

Cố vấn: Nghệ sĩ Xuân Phát
Đạo Diễn: Nghệ sĩ Mai Khanh
Biên soạn*: Song Thuận

Mục tiêu:

-        Đề cao tinh thần bất khuất chống ngoại xâm của  Lê Hoàn (tức vua Lê Đại Hành)).
-        Đề cao tinh thần can đảm, hy sinh cho đại nghĩa: “việc nước trước việc nhà” của Thái Hậu Dương Vân
Nga.

Bối cảnh lịch sử:

“Năm Kỷ Mão (979) vua Tiên Hoàng và Nam Việt Vương Liễn bị tên Đỗ Thích giết chết. Sử chép rằng tên Đỗ
Thích trước làm lại, đêm nằm thấy sao rơi vào mồm, tưởng là triệu mình được làm vua, bèn định bụng làm
sự thí đoạt. Một hôm Đỗ Thích thấy Tiên Hoàng say rượu nằm trong cung, bèn lẻn vào giết Tiên Hoàng đi,
rồi giết cả Nam Việt Vương Liễn.  
Đình thần tìm bắt được Đỗ Thích đem làm tội, và tôn Vệ Vương Đinh Tuệ (mới 6 tuổi) lên làm vua. Tiên
Hoàng làm vua được 12 năm, thọ được 56 tuổi”.
(Việt Nam Sử Lược - Trần Trọng Kim)
“Vua nối ngôi khi mới 6 tuổi. Lê Hoàn nhiếp chính, làm công việc như Chu Công, tự xưng là Phó Vương.
Bọn Định quốc công Nguyễn Bặc, Ngoại giáp Đinh Điền, Phạm Hạp ngờ Hoàn sẽ làm điều bất lợi cho vua
nhỏ, bèn cùng nhau dấy binh, chia hai đường thủy bộ, muốn tiến về kinh đô giết Hoàn, nhưng đánh không
nổi, bị giết (Đinh Điền bi chém tại trận, Nguyễn Bặc bị bắt về triều xử tội).
Mùa thu tháng 7 ngày Đinh Mùi, nhà Tống lấy Hầu Nhân Bảo làm Giao châu lục lộ chuyển vận sứ, Lan           
Lăng đoàn luyện sứ Tôn Toàn Hưng, Yên bí khố sứ Trần Khâm Tộ, Thôi Lượng, Lưu Trừng, Giả Thực,
Vương Soạn...họp quân cả bốn hướng, hẹn ngày cùng sang xâm lược.
Bấy giờ, Lạng Châu nghe tin quân Tống sắp kéo sang, liền làm tờ tâu báo về. Thái hậu sai Lê Hoàn chọn
dũng sĩ đi đánh giặc, lấy người ở Nam Sách Giang là Phạm Cự Lạng (Lượng) làm đại tướng quân. Khi
(triều đình) đang bàn kế hoạch xuất quân, Cự Lạng cùng các tướng quân khác đều mặc áo trận đi thẳng
vào Nội phủ, nói với mọi người rằng: “Thưởng người có công, giết kẻ trái lệnh là phép sáng để thi hành việc
quân. Nay chúa thượng còn trẻ thơ, chúng ta đều hết sức liều chết để chặn giặc ngoài, may có chút công
lao, thì có ai biết cho. Chi bằng trước hãy tôn lập ông Thập đạo làm Thiên tử, sau đó sẽ xuất quân thì hơn”.
Quân sĩ nghe vậy đều hô “vạn tuế”.
Thái Hậu thấy mọi người vui lòng qui phục bèn sai lấy áo long cổn khoác lên người Lê Hoàn, mời lên ngôi
Hoàng đế, đổi niên hiệu là Thiên Phúc năm đầu (980), giáng phong vua (Đinh Tuệ) làm Vệ Vương.” (Đại
Việt Sử Ký Toàn Thư tr. 215)
Vua Lê Đại Hành đã dùng mưu trá hàng giết được Hầu Nhân Bảo, phá tan bộ binh Tống do Tôn Toàn
Hưng, và Trần Khâm Tộ  chỉ huy, bắt được 2 viên tướng Tống, khiến thủy binh Tống phải sợ hãi bỏ chạy về
Tàu.
Ca tụng tài trí vua Lê Đại Hành, Đại Việt Sử Ký Toàn thư viết: “Vua trừ nội gian mà lấy được nước, đuổi giặc
ngoài để yên dân, trong nước thanh bình, Bắc Nam vô sự...”
Lê Văn Hưu viết: “Lê Đại Hành giết Đinh Điền, bắt Nguyễn Bặc, tóm Quận Biện, Phụng Huân dễ như lùa trẻ
con, như sai nô lệ, chưa đầy vài năm mà bờ cõi định yên, công đánh dẹp chiến thắng dẫu là nhà Hán nhà
Đường cũng không hơn được...” (ĐVSKTT trang 221)
Sử thần Ngô Sĩ Liên viết: ”Vua đánh đâu được đấy, chém vua Chiêm Thành để rửa cái nhục phiên di bắt
giữ sứ thần, đánh lui quân Triệu Tống để bẻ cái mưu tất thắng của vua tôi bọn họ, có thể gọi là bậc anh
hùng nhất đời vậy.” (ĐVSKTT trang 231).

*Phỏng theo Hoàng Hậu hai triều Dương Vân Nga của Hoàng Công Khanh: Hai nữ tướng này dưới quyền
tướng quân Trần Công Tích.
* Phỏng theo tuồng cải lương “Thái Hậu Duơng  Vân Nga”
*Nghệ sĩ Xuân Phát sửa chữa và điểm xuyết
* Nghệ sĩ Mai Khanh và toàn thể diễn viên góp ý.

Nhân vật & Diễn viên:

1- Dương Vân Nga Thái Hậu triều Đinh (Mẹ vua nối ngôi Đinh Tuệ ): Nghệ sĩ Mai Khanh.
2- Lê Hoàn Thập Đạo tướng quân triều Đinh, sau lên ngôi vua tức Lê Đại Hành: Nghệ sĩ Vũ Thái Bình.
3- Khuôn Việt Đại Sư quốc sư cố vấn triều đình vua Đinh Tiên Hoàng: Nghệ sĩ Xuân Phát.
4- Đinh Tuệ tức Thiếu Đế Đinh Toàn (khoảng 6-8 tuổi): Bé Quốc Nam.
5- Dương Chấp Trưởng lão họ Dương*: Trần Quốc Sỹ.  
6- Phạm Cự Lượng đại tướng trung thành của Thập Đạo tướng quân Lê Hoàn: Võ Hoàng.
7- Trinh Minh Nương Nương (Chị của tướng Trinh Tú)*: Phương Lê
8- Ca Nương Nương. (Theo Đại Việt Sử Ký Toàn Thư tên là Ca Ông): Ca sĩ Dạ Lan.
9- Nữ tướng Lê Thu Nương *: Phi Loan
10- Nữ tướng Lê Hồng Nương *: Đan Vy
11- Sứ  giả  Nhà Tống: Trần Thế Ngữ
12: Quan Thị vệ: Ngọc Nôi

Cảnh: Màn 1 & Màn 3: Cảnh sảnh đường (rộng rãi) ở Hậu cung có thiết lập bàn thờ vua Đinh Tiên Hoàng
và Nam Việt Vương Đinh Liễn.
Màn 2 & Màn 4: Cảnh triều đình có Ngai vàng và ghế cho Thái Hậu Dương Vân Nga nhiếp chính.
Ánh Sáng và thời gian: Ánh sáng buổi chiều cho màn 1 và màn 3. Buổi sáng cho màn 2 và Màn 4.
Nhạc đệm: Nhạc dân tộc trầm hùng.
Sách tham khảo:
-        Đại Việt Sử Ký Toàn Thư - tập 1 – Nhà XBKHXH.
-        Việt Nam Sử Lược  (Tập 1) - Trần Trọng Kim – Nhà XB Miền Nam.

Màn Một:  Cảnh hậu cung , lập bàn thờ cầu siêu cho vong linh vua Đinh Tiên Hoàng và Nam Việt Vương
Đinh Liễn bị Đỗ Thích ám sát (kê ở chính giữa sân khấu). Trên bàn thờ có linh vị vua Đinh và Nam Việt
Vương khói hương nghi ngút. Một khay đựng tấm Hoàng Bào và 1 khay đựng thanh gươm của vua Đinh
Tiên Hoàng. Dương Vân Nga mặc áo Thái Hậu mầu trắng, thắt khăn tang. Thời gian buổi chiều. Nhạc dân
tộc, trầm buồn. Tiếng mõ tụng kinh cầu siêu đều đều.
Có tiếng ngâm hậu trường:

Tang tóc chưa nguôi nỗi đoạn trường,
Giặc ngoài đã lấn chiếm biên cương.
Niềm riêng khôn tỏ cùng sông núi,
Bỗng chốc loạn thần rối kỷ cương!

(Tiếng nhạc báo hiệu mở màn, đèn sân khấu tối xuống khảng 20%. Khuôn Việt Đại Sư cầu kinh. Dứt tiếng
kinh, Đại sư thỉnh 3 tiếng chuông. Sau 3 tiếng chuông, đèn sân khấu bật sáng  (Đèn ngoài rạp tối bớt).
Thiếu đế Đinh Tuệ, Thái Hậu Dương Vân Nga cùng Ca Nương Nương và Trinh Minh Nương Nương, cùng
quì, cầu siêu cho vua Đinh Tiên Hoàng và Đinh Liễn do Khuôn Việt Đại Sư làm lễ. Hai Nữ tướng Hồng
Nương và Thu Nương mang kiếm túc trực (tất cả xá 3 xá rồi đứng lên).
Thái Hậu Dương Vân Nga (sau khi tiếng mõ cầu kinh vừa dứt, lên tiếng giọng hơi khàn đục) (xúc động):  
-
       Đa tạ quốc sư đã cầu siêu cho Đinh Tiên Hoàng Đế và Nam Việt Vương.
Ca Nương Nương
:
- Ôi! thật là kinh hãi...
Chồng con phút chốc ly tan...
Trinh Minh Nương Nương:
- Có ai ngờ, một ngày  hai đại nạn,
Thật đau đớn vô cùng...!...
Bạch Quốc sư, còn kẻ nào đứng sau lưng Đỗ Thích?
Chẳng lẽ đơn thân hắn lại dám bạo hành!
Khuôn Việt Đại Sư:
- A Di Đà Phật!
Thưa Nương Nương,
Định Quốc Công đã khảo tra hung thủ,
Ngoài tên Sơn, anh hắn , chẳng còn ai.
Tên Đỗ Thích ngông cuồng thí chúa,
Vì nằm mơ thấy nuốt sao hôm.
Tưởng đâu có số đế vương...
Lòng tham, mê tín, lầm đường nghiệp oan!
Trinh Minh Nương Nương:
-        Thưa chị, chúng em lo... đồng đảng gian tặc còn hoạt động
Gây bất an cho đời sống trong  triều...
Ca Nương Nương:
-        Xin Thái Hậu hạ lệnh điều tra  
Vụ này liên hệ tới Nhà Tống không?
Thái Hậu DươngVân Nga (giật mình):
-        A! Cũng có lý! Nhà Tống, Nhà Tống...
Bạch Quốc Sư...Nhà Tống mới lên tiếng đe dọa
Sẽ đem quân làm cỏ nước Nam
Nếu ta không làm cho vừa lòng chúng!
Khuôn Việt Đại sư:
-        Tâu Thái Hậu, bần đạo đã thấy rõ
Giặc Bắc luôn luôn dòm dỏ nước ta...
Thái Hậu Dương Vân Nga:
- Nhưng có điều phi lý
Chúng bắt ta phải dâng nạp Hoàng Bào! (Nhạc)
Trinh Minh Nương Nương:
- Tâu Thái Hậu. Chỉ có thế thôi sao?
Đổi Hoàng Bào lấy an ninh trăm họ
Đâu đến nỗi nào mà cân nhắc thấp cao?
Khuôn Việt Đại Sư
- Nam mô A Di Đà Phật
Bần đạo không nghĩ thế
Đòi nộp Hoàng Bào chỉ là cớ binh đao!
Ca Nương Nương:
- Nhưng không nạp, giặc sẽ tràn biên ải
Chiếm lấy Hoa Lư, ta sẽ ra sao?
Thái Hậu Dương Vân Nga (bước tới bàn thờ, với tay lấy tấm Hoàng Bào, ôm vào mình, cương quyết):
- Đây là tấm Hoàng Bào
Vật gia bảo, thiêng liêng truyền quốc
Đã giúp Tiên Vương bao năm giữ nước.
Ôi! Số phận... lẽ nào?
Ta mặc tình bỏ mất!
Không! Không thể được...!
Còn tấm Hoàng Bào, ta còn chính nghĩa,
Còn tấm lòng son, ta còn giang sơn!
Chẳng lẽ bao năm cha ông giữ nước,
Con cháu một ngày, đành để mất quê hương!? (Xúc động)
Khuôn Việt Đại Sư:
-        Xin Thái Hậu giữ gìn ngọc thể,
Để còn lo triều chính,  phù trợ quân vương
Thái Hậu Dương Vân Nga (thở dài):
- Bạch Quốc sư...Ngài biết đó!
Hoàng Thượng hãy còn  thơ,
Giặc mưu toan vào cõi.
Ta không thể trông chờ...
Ôi! Nếu mai này, thêm một lần mất nước,
Ta còn lại gì, ngoài tủi nhục vong nô?
Quốc sư  ơi...ta lo lắm!

(Mọi người đang bàn luận, bỗng cửa hậu cung bật mở, đèn nến bị luồng gió ập vào chập chờn muốn tắt  
với tiếng kêu của Thị vệ “Có thích khách! Có thích khách”. Nhiều tiếng kiếm va chạm đánh nhau.). (Tắt đèn,
để đèn chớp chớp trong khoảng 15 sec, thích khách lấy xong Hoàng Bào, đèn bật sáng)
Khuôn Việt Đại sư:
-        Hộ giá Thái Hậu!
Tiếng quân sĩ: - Xin tuân lệnh
Thái Hậu Dương Vân Nga (vẫn bình tĩnh):
-        Có ai bị thương không?
Ca Nương Nương (đưa mắt nhìn mọi người):
- “Bẩm Thái Hậu. Nhờ hồng phúc Tiên Vương, tất cả  vẫn bình yên”
Trinh Minh Nương Nương (Bỗng la lớn):
-        Hoàng Bào! Hoàng Bào đâu?
Thái Hậu Dương Vân Nga
(nhớn nhác tìm kiếm):
-        Hoàng Bào mới tại đây. Thôi rồi thích khách đã lấy mất!
(Mọi người cùng nhìn về phía hậu trường. Cùng lúc Nữ tướng Thu Nương xuất hiện trở lại, mang theo một
túi vải)
Nữ Tướng Thu Nương:
-        Tâu Thái Hậu, thích khách đã bỏ chạy, để lại túi vải này.
Thái Hậu Dương Vân Nga (cùng 2 nữ tướng, chạy vội tới, mở túi vải, nhưng thất vọng cầm lên những mảnh
giấy truyền đơn):
-        Đây không phải! Hoàng Bào đâu? Hoàng Bào đâu?
Nữ Tướng Thu Nương:
-        Tâu Thái Hậu. Hồng Nương đang đuổi theo thích khách. Mang trên mình một túi xách lớn hơn.
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-        Đó mới là Hoàng Bào! Mau mau truyền đạt lệnh ta. Đóng cửa thành lại, cấm ra, cấm vào. Kỵ binh truy
kích quân gian!
Quân sĩ:
- Xin tuân lệnh
(Mọi người hết sức hoang mang)
Trinh Minh Nương Nương (Lấy một tờ truyền đơn trong túi vải trình lên Thái Hậu):
- Tâu Thái Hậu. Đây là truyền đơn chép bài sấm ký!
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-        Xin Trinh Minh Nương Nương đọc to lên:
Trinh Minh Nương Nương (đọc to):
“Đỗ Thích giết Đinh, Đinh”
“Nhà Lê hiện thánh minh”
“Cạnh tranh nhiều kẻ chết”
“Đường xá người vắng tanh”
Ca Nương Nương:
-        Thưa Thái Hậu, em nghe đồn người họ Lê trong sấm ký chính là Thập Đạo tướng quân Lê Hoàn!
Thái Hậu Dương Vân Nga:
- Lẽ nào lại thế? Bạch Quốc Sư...?
Khuôn Việt Đại sư:
- Quả thực bần đạo không tin sấm ký,
Nhưng lời tuyên truyền, gây bất lợi, rối nhân tâm.
Ải phía Bắc, Tống triều mưu xâm lược,
Biên phương Nam, Lâm Ấp quấy lằn ranh.
Ta nên đề phòng cẩn thận là hơn!
Nữ tướng Hồng Nương (trở về, tay ôm một túi vải lớn, lau mồ hôi trán, quì tâu):
-        Tâu Thái Hậu,
Thần đuổi theo thích khách,
Đánh nhau gần chết
Mới đoạt được bao này.
Thái Hậu Dương Vân Nga (ra lệnh):
-        Hãy mở túi ra. (Hồng Nương vừa mở túi vải  ra,  mọi người cùng ồ lên “Hoàng Bào”. Sau đó Hồng
Nương dâng áo lên Thái Hậu)
Thái Hậu Dương Vân Nga (mừng rỡ, tới  ôm Hoàng Bào vào lòng):
-        Cám ơn Nữ Tướng Hồng Nương. Việc làm xứng đáng thưởng công cho nàng!
Hồng Nương: - Tạ ơn Thái Hậu!
Khuôn Việt Đại Sư:
-        Thích khách thuộc môn phái nào?
Nữ Tướng Hồng Nương:
-        Bạch Quốc sư, thích khách võ nghệ cao cường.
Nhưng mà hiểm độc, hẳn phường Hắc Ma
Khuôn Việt Đại Sư:
-        Môn phái Hắc Ma? Nhà Tống thường trọng dụng Hắc Ma. Không lẽ lại là bọn ấy?
Trinh Minh Nương Nương
- Thưa Quốc sư, ngài  biết tông tích thích khách à? Là ai?.
Khuôn Việt Đại Sư (thở ra):
- Xưa Tần Thủy Hoàng phá tan Lục Quốc
Cũng hay dùng thích khách diệt địch quân...
Có thể Tống triều có cùng chiến thuật tấn công?
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-        Truyền đơn Sấm ký? Hoàng Bào? Thích khách? Hừ! Giặc Tống quả thật là nham hiểm!
Hỡi ba quân dũng sĩ?
Tất cả:
. – Xin đợi lệnh Thái Hậu
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-        Lệnh phong tỏa kinh thành Hoa Lư.Phá tan ổ gián điệp và tuyên truyền của địch!
Tất cả:
- Tuân lệnh
(tiếng  chiêng trống và nhạc xuất quân hùng mạnh)


Màn Hai
-        (Cảnh Triều Đình nhà Đinh họp để tiếp đãi sứ nhà Tống.
Một hồi chiêng trống báo hiệu đăng triều. Nhạc nổi lên.
Thị vệ ( hô lớn):  - Khai triều!
(Các quan xếp hàng hai bên tả hữu).
Thị vệ (hô tiếp): -  “Hoàng Thượng giá lâm”. (Các quan cùng quỳ xuống hô to):
Tất cả: -  “Hoàng thượng vạn tuế! Thái Hậu an khang”)
Đinh Tuệ (khoát tay ra lệnh): - Các  quan bình thân!
Bá quan (Tất cả): - Tạ ơn Hoàng Thượng!
Đinh Tuệ:
-        Lệnh khai triều, truyền sứ giả! (nhạc)
(Sứ giả nhà Tống nghênh ngang đi vào)
Sứ Tống (Hai tay dơ cao quốc thư nhà Tống):
- Chào Quốc vương, chào Thái Hậu.
Vua  An Nam bái tiếp quốc thư Thiên tử Tống triều
Thái Hậu Dương Vân Nga:
- Quốc Vương long thể bất an?
Ta là Thái Hậu nhiếp chính Trrều Đinh
Quyền thay vua tiếp nhận quốc thư
Xin nhờ  Dương Trưởng Lão !
Trưởng Lão Dương Chấp (nhận Quốc thư trình lên Thái Hậu, nhưng Thái Hậu dơ tay cản, chưa nhận.
Trưởng Lão vẫn cầm quốc thư):
- Xin tuân lệnh
Sứ Tống:
- Hừ!
Bổn sứ mong  rằng nước An Nam bé nhỏ
Biết phận mình, hiểu rõ thiệt hơn
Tống triều trăm vạn hùng binh
Tới đâu cây cỏ nát tan là thường!
Thái Hậu Dương Vân Nga: (lạnh lùng):
- Cũng may nhờ sóng Bạch Đằng
Trăm ngàn Nam Hán,  tan hàng còn ghi!
Sứ quan nóng nẩy mà chi?!
Sứ Tống (cười lớn):
- Ha ha ha! Nóng nẩy à? Qua mấy lần bàn luận, Thái Hậu chỉ hứa suông. Chẳng may bổn sứ về không, An
Nam cũng sẽ hết đường an thân.
Trưởng Lão Dương Chấp
- Này Sứ quan,  ông đe doạ đã hơi nhiều!
Chuyện Nội bộ nước Nam, chúng tôi biết phải làm sao.
Sứ Tống:
- Nếu thế thì tốt!
Nay đầy đủ văn võ bá quan. Quốc thư nên được luận bàn. Một lòng kính cẩn tuân hành là hơn.
Thái Hậu Dương Vân Nga:
- Chúng tôi họp triều đình. Còn hỏi ý bá quan!.
Sứ Tống (hách dịch):
- Không được! Phải trả lời.ngay!
Trưởng Lão Dương Chấp:
- Nước Nam ta có chủ quyền.
Sứ giả phải chờ là lẽ đương nhiên:
Sứ Tống  (nổi giận)
-        Chủ quyền? Chờ! Chờ! Chờ! Hừ!
Ta nói cho mà biết
Tống triều đã tập trung quân.
Chậm thêm một bữa, An Nam nguy nàn!
Bấy giờ nước mất nhà tan!
Cũng đừng than trách sứ thần làm ngơ
Hứ!!
(Sứ Tống giận bỏ về)  
Nữ tướng Thu Nương::
- Muôn tâu. Sứ Tống giận đã bỏ về
Chúng thần mong biết Quốc thư nói gì?
Thái Hậu Dương Vân Nga (ra lệnh cho Dương chấp đọc quốc thu):
- Nhờ Trưởng Lão!
Trưởng Lão Dương Chấp (mở quốc thư ra đọc):
- Thứ nhất chúng đòi ta thần phục
Nộp Hoàng Bào, cung cúc sang chầu
Thứ hai triều cống minh châu
Thứ ba giao nạp Phó Vương Lê Hoàn! (Dâng quốc thư lên Thái Hậu).
Thái Hậu Dương Vân Nga:
Hừ! Như thế có khác gì ta là nô lệ hay không?
Nữ tướng Thu Nương
- Muôn tâu! Không thể được
Hoàng Bào là quốc huy
Hoàng Thượng là quốc trưởng
Phó vương là dũng tướng
Không thể nào thuận theo!
Trưởng Lão Dương Chấp:
- Tâu Thái Hậu
Hoàng Bào chỉ tượng trưng
Cho uy quyền thiên tử
Nếu ta muốn phục tùng
Thì không cần đến nữa!
Triều Đinh nhiều tướng giỏi
Đâu chỉ riêng Lê Hoàn
Xin tìm người thay thế
Chỉ huy Mười đạo quân.
Ca Nương Nương:
- Thưa Thái Hậu, đúng thế
Giao nạp Hoàng Bào
Hoà hoãn ngoại giao
Ta lùi một bước
Sẽ tiến lên sau!
Nữ tướng Hồng Nương:
Ta lùi một bước, giặc tiến thêm mười bước
Lùi như vầy, mất nước có bao xa?
Hoàng Bào, quốc bảo của ta
Phó Vương tướng giỏi, nước nhà cậy trông!
Trinh Minh Nương Nương:
- Thưa Thái hậu
Nạp Hoàng Bào, để tạm thời hoà hoãn
Đợi thời cơ, ta sẽ  tiến lên
Quốc công Nguyễn Bặc,  Đinh Điền
Đều là tướng giỏi có thể thay quyền Phó Vương.
Nữ tướng Hồng Nương:
- Muôn tâu
Thần thà chết , không chịu đầu hàng
Làm theo Sứ Tống, nước Nam còn gì!
Đinh Tuệ (che miệng ngáp):
- Thưa Mẫu Hậu
Con muốn đi ngủ
Thái Hậu Dương Vân Nga: - Thị vệ?
Thị vệ: - Có thần
Thái Hậu Dương Vân Nga:
- Tiễn Hoàng Thượng về cung
Thị Vệ:  - Xin tuân lệnh
Tất cả chắp tay (hô vang):
-  Cung tiễn Hoàng Thượng hồi cung (Hoàng Thượng vào)
Trưởng Lão Dương Chấp:
- Tâu Thái Hậu
Ta mau giao nạp Lê Hoàn,
Mới mong bảo vệ Ngai Vàng nhà Đinh
Thái Hậu Dương Vân Nga:
- Bảo vệ  ngai vàng!
Nhưng còn đất nước, thì sao?
Thưa Trưởng lão, xin đừng lẫn lộn
Giữa cái  chung và cái riêng:
Chung đất nước, ta cùng chung giữ nước,
Riêng ngai vàng, ta phục vụ triều Đinh!
Ca Nương Nương
- Hoàng Thượng là Thiên tử,
Nên muôn dân phải quì gối suy tôn.
Thái Hậu Dương Vân Nga:
- Đúng là thế, nên uy quyền Thiên tử,
Phải đủ tài năng dẫn dắt  quân dân.
Nay Hoàng Thượng còn thơ, quân Tống đến,
Khiến lòng ta lo lắng vô cùng!
Bạch Quốc Sư, có ý kiến gì chăng?
Khuôn Việt Đại Sư:
- Tâu Thái Hậu
Đất nước ta mới dành quyền tự chủ
Tính từ thời Ngô,  khoảng 40 năm
Nền độc lập thật quá là non trẻ
Nên cần người tài giữ vững non sông
Bần đạo nghĩ,
Chờ Lê tướng quân về xem có kế hoạch gì không?.
Thị Vệ:
- Tâu Thái Hậu Lê Thập Đạo tướng quân về triều phục mệnh!
Thái Hậu Dương Vân Nga (vui vẻ):
-        Mời vào!
Thị Vệ:
- Tuân lệnh (nhạc)
Lê Hoàn (vào, thi lễ)
- Bái kiến Thái Hậu
Thần lo bố trí cọc nhọn
Hai bên bờ sông Bạch Đằng
Thăm dò nhiều nơi hiểm yếu
Dàn quân bảo vệ Chi Lăng
Nên về Triều chậm trễ.
Kính mong Thái Hậu và Hoàng Thượng miễn tội!
Thái Hậu Dương Vân Nga:
- Triều đình vừa tiếp Sứ thần
Vua Tống ra ba điều kiện
Nước Nam nếu chẳng thi hành
Chúng sẽ xua quân xâm chiếm!
Lê Hoàn:
- Muôn tâu...
Là những điều kiện gì?
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-        Điều kiện thứ nhất: Ta phải giao nạp Hoàng Bào!
Thư Tống triều thật quá đỗi cuồng ngông
Trinh Nương Nương:
- Chống lại chúng, chiến tranh dân khổ ải
Theo chúng thời còn đâu nữa non sông!
Lê Hoàn:
- Muôn tâu,  đòi “nạp Hoàng Bào”  chỉ là cái cớ
Để Tống triều thực hiện mộng xâm lăng!
Thái Hậu Dương Vân Nga
- Điều kiện thứ hai: Vua Tống đòi triều cống.
Còn bắt ta và Hoàng Thượng sang chầu, hỏi có nhục không?
Lê Hoàn:
- Muôn tâu
Triều cống thì đành vậy
Từ lâu đã có lệ này
Sang chầu nên từ chối
Vì đi là mất nước ngay!
Thái Hậu Dương Vân Nga:
- Và điều kiện thứ ba
Phải giao nộp Lê Hoàn!
Ca Nương Nương:
- Triều thần đang bàn luận
Trăm ý,  chưa chu toàn!
Lê Hoàn:
- Tâu Thái Hậu
Nếu Tống triều bắt ta cắt đất
Chỉ một tấc thôi, thần quyết chẳng nhường!
Nhưng nếu chỉ đòi tính mệnh bản thân
Thần xin vui lòng hy sinh cứu nước!
(Tất cả Triều thần cùng ồ lên kinh ngạc)
Dương Chấp:
- Bái phục! Bái phục!
Tấm lòng yêu nước chẳng sai
Nhưng nghe đồn quân Tống nay mai
Xô nghiêng biên ải, tràn đầy Hoa Lư...
Tướng quân lấy chi để chống giữ cơ đồ?
Lê Hoàn:
- Ta có núi cao,  sông thẳm
Có nhân kiệt, địa linh
Mưa nắng 2 mùa, thời tiết nóng nung
Có tiếng nói riêng, có dòng sử kiêu hùng!
Trưởng Lão Dương Chấp:
-Bộ Nhà Tống sợ những thứ đó à ?  
Lê Hoàn:
-  Đúng! Nhà Tống chẳng sợ núi, chẳng sợ sông
Chẳng sợ riêng tôi, chẳng sợ Lão ông!
Nhưng chúng sợ dân Nam
Cùng một lòng chống giặc
Nhất là sợ đức hy sinh
Triệu người như một, con tim nồng nàn
Khuôn Việt Đại Sư:
-        Chí lý! Chí khí!
Tinh thần bất khuất, có đức có tâm
Thập Đạo tướng quân chính là dũng tướng!
Thái Hậu Dương Vân Nga
- Đa tạ Quốc sư đã vừa giúp ta quyết định
Chọn một nhân tài yêu nước yêu dân
Ca Nương Nương:
- Thưa Thái hậu:
Vậy ta trả lời Quốc thư Tống triều như thế nào?
Thái Hậu Dương Vân Nga (liệng sắc thư vua Tống xuống đất, chỉ Tướng Lê Hoàn):
- Hỡi Bá quan Văn Võ triều thần
Mười Đạo Quân và dũng tướng Lê Hoàn
Là câu trả lời duy nhất của dân Nam!
Truyền bãi trào!
Bá quan (Nhạc):
- Thái Hậu an khang (Bá quan chào nhau ra về)
(Còn lại Lê Hoàn và Thái Hậu Dương Vân Nga)
Lê Hoàn:
-        Đa tạ Thái Hậu đã tin tưởng
Thái Hậu Dương Vân Nga:
- Đó là ý kiến của Quốc sư và đa số triều thần
(Đang bàn bạc, Thị vệ vào  báo cáo)
Thị vệ:
“Bẩm Thái Hậu, có Tướng Phạm Cự Lượng xin vào báo tin khẩn.”
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-        Cho vào!
Thị vệ: “Tuân lệnh”)
Phạm Cự Lượng
(vào, quỳ tâu):
- Kính bái Thái Hậu, kính chào Phó Vương
Thần vừa mới được tin
Nguyễn Bặc, Đinh Điền, cùng bọn Phạm Hạp
Bắt cóc Chúa công đem về Ái Châu khởi loạn
...
Thái Hậu Dương Vân Nga
(giật mình):
- Sao...? Sao có thể xẩy ra chuyện đó? Hoàng Thượng mới họp triều đình đây mà...
Phạm Cự Lượng:  
- Tâu Thái Hậu, phò mã Trần Thăng vừa phi báo
Quân gian lẻn vào cung xông khói thuốc mê
Khiến Thị nữ, lính canh đều cùng bất tỉnh
Phạm Hạp ngang nhiên bắt Chúa công đi
Thái Hậu Dương Vân Nga:
- Trần Thăng đâu?
Phạm Cự Lượng:
- Tâu Thái Hậu,
Trần Phò Mã cũng bị trúng thương khói độc,
Chỉ kịp báo tin, rồi bất tỉnh mê man.
Thần đã cho mời ngự y cấp cứu,
Rồi vội tới đây, chờ lệnh truyền ban.
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-
Thôi được!
Phạm tướng quân hãy về cung tiếp cứu,
Bố trí quân canh, chặn các ngã đường…
Ta sẽ đăng triều triệu tập các quan.
Phạm Cự Lượng:
- Tuân lệnh!
(Cự Lượng đi ra, chỉ còn Thái Hậu Dương Vân Nga và Lê Hoàn)
Thái Hậu Dương Vân Nga (lo lắng):
- Trong lúc giặc ngoài uy hiếp biên cương,
Tổ quốc cần từng bàn tay khối óc
Của mỗi người dân, đánh đuổi ngoại xâm!
Sao các quan còn hận thù, cố chấp?
Gây cảnh nồi da sáo thịt đau thương.    
Đất nước này chung cho nòi giống Việt,
Đâu của riêng ai mà xâu xé tranh giành!?
Lê Hoàn:
- Thần sẽ mang quân thu phục họ
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-
Nhưng thời gian tướng quân vào Ái châu
Nếu  giặc Tống đến thì sao?
Lê Hoàn:
-
Thần đã cho bố trí:
Bốn đạo quân trấn vùng Bắc Lạng,
Ba đạo quân giữ Bạch Đằng giang.  
Đóng cọc nhọn gần bờ sông ngăn địch,
Thêm một đạo quân bảo vệ kinh thành.
Mong Thái Hậu an tâm.
Thái Hậu Dương Vân Nga:
- Hay ta tìm cách thuyết phục họ,  
Lê Hoàn:
- Vậy theo ý Thái Hậu,
Cho người vào Ái Châu
Thuyết phục nhóm nổi loạn
Qui hàng, tránh binh đao...?
Thái Hậu Dương Vân Nga:
- Đúng!
Lê Hoàn (ngẫm nghĩ):
- Nếu vậy thần xin đích thân đề cử:
Cự Lượng là em Phạm Hạp, dẫn đầu
Một phái đoàn đi, hết lòng thuyết phục,
Lấy tình anh em mà khuyên nhủ trước sau.
Thái Hậu Dương Vân Nga (lắc đầu):
- Không, ta cần người có uy thế thật cao

Lê Hoàn:
- A! Ra là thế.
Chắc thần phải tìm Khuôn Việt Đại Sư?
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-
Cũng không được!
Lê Hoàn:
- Chẳng lẽ lại là Lê Hoàn này ư?
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-       
 Không phải Phó Vương, mà là ta!
Lê Hoàn: - Thái Hậu à?
Thái Hậu Dương Vân Nga:
- Phải, chính ta! Ta muốn cứu vua, cứu con ta, cứu lấy núi sông này!
Lê Hoàn:
-      
  Nếu vậy thần sẽ sai tướng Phạm Cự Lượng hộ tống Thái Hậu.
Thần xin cáo lui!
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-        
Chào Lê tướng quân!
Lê Hoàn (chắp tay, kính cẩn đi ra):
- Bái biệt Thái Hậu
Thái Hậu Dương Vân Nga (nhìn theo Lê Hoàn ra tới cửa cung, bỗng gọi giật lại):
-        Lê tướng quân
Lê Hoàn (vội quay trở lại, nét mặt hân hoan):
-        Thái Hậu...
Thái Hậu Dương Vân Nga (mỉm cười, nét mặt trong sáng, đoan trang):
- Cám ơn Lê tưóng quân...!
(Lê Hoàn ra, Thái Hậu đứng lại trên ngai vàng)
Màn Ba
(Giống cảnh một, bàn hương án với di ảnh vua Đinh Tiên Hoàng. Thái Hậu Dương Vân Nga ngồi xem vua
Đinh Tuệ mới 6 tuổi học võ với nữ tướng Hồng Nương và Nữ tướng Thu Nương. Thời gian buổi sáng
)
Nữ Tướng Thu Nương:
-        
Tâu Hoàng Thượng,  Hôm nay hãy ôn lại bài quyền đã học.
Đinh Tuệ
-       
 Không. Ta muốn múa kiếm thôi!
Nữ Tướng Hồng Nương:
-       
 Xin tuân lệnh.  (Dâng kiếm. Đinh Tuệ múa một bài kiếm. Xong, Thái Hậu ôn tồn gọi Đinh Tuệ. Hai nữ
tướng biết ý, cúi đầu chào, bỏ vào hậu trường) (nhạc)
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-        
Hoàng Nhi...Con lại gần đây.
Đinh Tuệ:  -  Dạ, Mẫu Hậu
Thái Hâu : - Hôm qua bị bắt, hôm nay thế nào?
Con không .. sợ hãi hay sao?
Đinh Tuệ:
-        
Thưa Mẫu Hậu. Con hết sợ rồi.  
Các quan đại thần  bắt con, đều cung kính,
Không thấy làm gì gây hại cho con.
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-       
 Họ nói gì với con?
Đinh Tuệ:
-        
Họ muốn nắm giữ Mười Đạo quân.
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-       
 Còn quan Thập Đạo Tướng Quân Lê Hoàn?
Đinh Tuệ:
-        
Họ muốn trừ bỏ người này!
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-       
 Họ muốn gì nữa?
Đinh Tuệ:
-       
 Họ muốn ta nộp Hoàng Bào cho sứ Tống để tránh chiến tranh.
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-        
Nộp Hoàng Bào?..(nhạc... đi vài bước).Nhưng con có biết?
Tiên Vương một thời oanh liệt cứu giang sơn?
Tập trận cờ lau từ thuở mục đồng
Dẹp loạn sứ quân, chẳng nề sinh tử!
Ôi! Ngày Đăng Quang, Hoàng Bào rực rỡ!
Là niềm tự hào cho dòng họ nhà Đinh!
Đinh Tuệ:
-        
Con cũng cảm thấy tự hào!
Nhưng sao người ta mưu toan từ bỏ Hoàng Bào?
Thái hậu Dương Vân Nga:
-
Mẹ biết. Ngay cả mẹ, nếu cần họ cũng trừ bỏ!
Để chiếm Ngai vàng.cao quí của nhà Đinh
Nỗi lo của mẹ: Làm sao diệt được xâm lăng
Khi Mười Đạo quân không còn một khối?!
Đinh Tuệ:
- Thưa Mẫu Hậu, xin Mẫu Hậu  cho con đi chơi đá cầu với Quận Chúa Bảo Thư! (dợm đi)
Thái Hậu Dương Vân Nga (thấy thế, nhăn mặt):
-        Hoàng Nhi! Con biết con là ai chứ?
Đinh Tuệ:
-       
 Dạ ...thưa Mẫu Hậu, con là vua ạ!
Thái Hậu Dương Vân Nga (Vẻ lo lắng, nhìn về phía khán thính giả như có ý tỏ bày):
-        Con là vua! Đúng thế, con là vua ...
Nên phải biết làm gì khi giặc đến?
Phải biết hành quân -  Phải  biết điều binh!
Kẻ có công,  ban bạc vàng chức tước ....
Kẻ có tội thì.. .xử phạt công minh.
Làm vua phải có uy quyền
Mưu cao, trí lớn dưới trên nể vì...
Con biết không....?
(Thái Hậu quay nhìn thấy Đinh Tuệ đang ngơ ngác tìm Quận chúa Bảo Thư thấp thoáng phía ngoài, để rủ đi
chơi đá cầu, nên ngao ngán thở dài, gọi lớn):
-        Đinh Tuệ!
Đinh Tuệ (nghe thấy Mẹ gọi thì giật nẩy mình sợ hãi, vội chạy lại gần mẹ năn nỉ):
-        Thưa Mẫu Hậu, xin tha tội. Con còn nhỏ mà!
Thái Hậu Dương Vân Nga (lắc đầu, tuyệt vọng, giọng đớn đau):
-        Con còn nhỏ dại!
Đúng là thế, con tôi còn nhỏ dại...
Trời ơi trời! Sao lại thế này!
(Thái Hậu chạy vội đến  bàn thờ vua Đinh Tiên Hoàng, tay run run vịn trên mép bàn như muốn quỵ xuống,
một tay chặn ngực cố nén thương đau).
Đinh Tuệ (sợ hãi chạy lại quỳ dưới chân Mẹ...)
-        Thưa Mẫu Hậu...lỗi tại con...lỗi tại con...Xin Mẫu Hậu bớt giận...!
Thái Hậu Dương Vân Nga (vội quỳ xuống bên con...)
-        Hoàng Nhi..... Không! Không phải lỗi tại Hoàng Nhi.... Không phải! Không phải! Trời ơi! con tôi...Sao lại
thế này? Đinh Tiên Hoàng Đế... ôi!
Mẹ góa con côi,  gặp hồi quẫn bách
Nội phản, ngoại xâm, gánh vác sao đây?! ...
(Hai mẹ con ôm lấy nhau khóc nức nở....)
(Bỗng Thái Hậu đứng phắt dậy, với tay lấy thanh kiếm của vua Đinh Tiên Hoàng để lại trên bàn thờ...rút ra
nhìn lưỡi gươm sắc bén một cách thất thần...)
-        Gươm chính khí, ôi một thời Đại nghĩa
Dẹp Sứ quân, tiêu diệt nạn phân  chia
Gươm còn đó mà người giờ đâu tá?
Để non sông nghiêng ngả, sắp chia lìa...
Thiếp...thiếp muốn theo chàng....chàng ôi! (Giơ gươm lên cao)
Đinh Tuệ (thấy Mẫu Hậu vung  gươm lên như muốn  tự vẫn thì sợ hãi kêu to)
-        Đừng! Mẫu Hậu...Mẹ làm con sợ! (ôm mẹ)
Thái Hâu Dương Vân Nga (bỗng bàng hoàng như vừa chợt tỉnh cơn mê, thanh kiếm rớt xuống đất phát ra
tiếng kêu rùng rợn...):
- Hoàng Nhi .. Con tôi!
Không! Mẹ phải sống! Đúng rồi! Can đảm lên mà sống!
Trách nhiệm nặng  nề cứu  nước, cứu dân...
Vua thơ dại ....biết làm sao trọn vẹn?
Được ngai vàng thì e mất non sông!
Đinh Tuệ (đứng lên, đến gần mẹ an ủi):.
-        Xin mẹ yên tâm. Ta có 10 đạo quân
Và  tướng tài Phó Vương....
Thái Hậu Dương Vân Nga (thở dài) :
-        Hoàng Nhi...Con nói đúng
Ta còn Mười Đạo quân
Còn tướng tài... Phó Vương là người dũng trí...
Đánh Tống xâm lăng nào có sợ chi?
Nhưng chỉ tại chiếc ngai vàng quyền thế
Biết bao người dòm dỏ, sẽ phân ly...
Đinh Tuệ (ngập ngừng):
-        Thưa Mẫu Hậu...Hay là...Hay là...
Thái Hậu Dương Vân Nga:
- Hoàng nhi muốn nói gì?
Đinh Tuệ:
-       
 Hay là con nhường lại Ngai vàng cho quan Đại thần nào tài giỏi.
Tiên Vương đã  dạy con rằng :
“Cứu giang sơn là cứu giúp trăm dân
Giang sơn còn, dẫu ngai vàng có mất
Trăm họ vẫn còn đất nước để canh tân.”..
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-        
Nhưng để mất Ngai vàng,
Ta có lỗi với Tiên Vương
Đã gầy dựng nên bằng trí lực, máu xương!
Đinh Tuệ:
-        
Thưa Mẫu Hậu. Chứ còn biết làm sao?
Bữa trước các quan Đại thần đã bắt con
Sau này còn ai nữa? Cũng bởi tại cái Ngai vàng!
Mẹ ơi... con lo lắm!
Thái Hậu Dương Vân Nga (thở dài):
-        Hoàng nhi còn nhỏ mà đã biết âu lo
Ở địa vị ta..càng vô cùng thận trọng!
Phải sáng suốt chọn người tài đánh giặc
Chọn hiền nhân giữ đất của Tiên Vương.
Chọn anh hùng , dũng tướng cứu  non sông!

(Thái Hậu tiến đến bàn thờ, chắp tay cầu khấn: “Vạn Thắng Vương ôi!!. Xin chàng phù hộ thiếp có trí óc
sáng suốt, chọn đúng người tài cứu nước, cừu dân”
Đinh Tuệ cũng theo Mẹ đứng lễ trước ban thờ. Màn từ từ hạ trong tiếng nhạc hùng...)

Màn Bốn
(Cảnh triều đình buổi sáng. Có tiếng thu âm quân reo, ngựa hý, trong không khí chiến tranh. Tiếng gươm
dáo,  hỏa lôi… Một hồi chiêng trống báo hiệu khai triều . Tiếng hô lớn “ Truyền  khai triều”.
Sau đó, màn mở ra với cảnh Triều đình.   
Các quan văn võ quỳ hai bên tả hữu trước sân chầu, có Quốc Sư Khuôn Việt, Quận chúa Bảo Thư, Hai vị
Nương Nương, Hai vị Nữ tướng Hồng Nương, Thu Nương, Trưởng Lão Dương Chấp.
Trên ngai vàng, Thiếu Đế Đinh Tuệ ngồi trên ngai vàng. Kế bên phải là Thái Hậu Dương Vân Nga ngồi
Nhiếp chính..
Đinh Tuệ (ra lệnh):
-        Bá quan bình thân
Tất cả Bá quan (đứng dậy): -Tạ ơn Hoàng Thượng.
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-
Hỡi Bá quan văn võ!
Đại Cồ Việt ta đang nguy khốn vô cùng!
Giặc nhà Tống đã tràn qua biên ải,
Nhân Bảo, Toàn Hưng đánh cửa Lạng Sơn.
Hàng ngàn chiến  thuyền, quân Lưu Trừng gióng trống,
Đang tiến vào uy hiếp Bạch Đằng giang...
Trinh Minh Nương Nương:
-        
Thế nước chông chênh, trong cơn nguy biến.
Quan Lê Thập Đạo đâu, sao chẳng dự chầu?
Nữ  Tướng  Thu Nương (ra qùy tâu):
- Tâu Thái Hậu và quí vị Nương Nương
Quân thám báo vừa mới cho tin
Tướng Lê Hoàn chống giữ mặt trận Bạch Đằng đang phải lui binh.
Tất cả  (xôn xao): lui binh?)
Trưởng Lão Dương Chấp (được dịp công kích):
-        Muôn tâu...Thần đã nhận thấy tướng Lê Hoàn
Không đủ tài thống lĩnh ba quân!
Ca Nương Nương:
-       
 Xin Thái Hậu quyết định nộp Hoàng Bào cho Nhà Tống cầu hòa
Trinh Minh Nương Nương:
-        
Tâu Thái Hậu, đó là điều cấp bách.
Giặc nổi giận tràn vào sẽ tan nát giang san!
Nữ Tướng Hồng Nương:
-        
Tâu Thái Hậu và Hoàng Thượng, thần cho dù thịt nát, xương tan cũng không hàng giặc.
Nữ tướng Thu Nương:
-
Tâu Thái Hậu và Hoàng Thượng cho phép hạ thần ra mặt trận tiếp cứu quân ta.
Khuôn Việt Đại Sư:
-      
  Tâu Thái Hậu, cuộc chiến chưa ngã ngũ
Chưa thể ngồi đây mà quyềt đoán được thua.
Thái Hậu Dương Vân Nga
-
Ta vẫn tin tưởng vào sức mạnh của Mười Đạo Quân và tài trí của tướng quân Lê Hoàn,  (tiếng ngựa chạy,
vừa hý,
Thị vệ (vào tâu):
-        Tâu Thái Hậu tướng Phạm Cự Lượng từ mặt trận Lạng Sơn về cấp báo.
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-      
  Cho vào!
Thị vệ: - Tuân lệnh
Phạm Cự Lượng (vào qùy tâu):
- Tâu Thái Hậu
Thần trấn giữ mặt trận Lạng Sơn
Mới được lệnh rút quân, vì Tống binh quá mạnh.
Nên vội về triều đợi lệnh quân vương.
(Nhạc. Cả Triều đình bỗng rúng động, xôn xao bàn tán. Người muốn hàng, người muốn đánh, mất hết trật
tự).
Tất cả: Quân Tống đến rồi à?
Trưởng Lão Dương Chấp:
-
Đại Việt ta sắp đến bước đường cùng
Tướng Lê Hoàn có lẽ đã hy sinh?
(Tiếng bàn tán xì xào đồn đãi: Không lẽ đã hy sinh?
Ca Nương Nương: Lê Tướng Quân có thể đã hy sinh ở mặt trận Bạch Đằng?
Trinh Minh Nương Nương: Không phảí! Tướng Lê Hoàn đã hy sinh ở mặt trận Chi Lăng!
Bá Quan:  - Nguy rồí Nguy rồi! Nguy quá!
Thái Hậu Dương Vân Nga (cương quyết):
-        Hỡi Bá quan,  hãy bình tĩnh!
Ta còn sống, Hoa Lư không thể mất!  
Vùng Chi Lăng hiểm trở ,
Giặc không dễ gì lọt qua ải nay mai.
Chúng ta kiên nhẫn chờ tin Lê Tướng Quân
(Trong bầu không khí nghẹt thở, bỗng Thị vệ vào  báo cáo)
Thị Vệ:
-
Tâu Thái hậu. Cấp báo , Cấp báo! Từ xa hàng hàng lớp lớp quân lướt tới, cát bụi mịt mù ...không rõ quân  
ai?)
(Cả triều đình lại nhốn nháo.)
Bá quan:  - Giặc tới rồi!
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-       
 Hãy truyền lệnh Thiên Tử! Ai gây náo loạn sẽ bị trừng trị!
Tướng Phạm Cự Lượng mau tập trung quân ứng chiến!
Lên mặt thành, rồi khẩn báo ta hay!
Phạm Cự Lượng:
- Tuân lệnh!
(Tướng Phạm Cự Lượng sẵn sàng chiến đấu, chạy vội ra ngoài. Không khí chiến tranh bao trùm cả triều
đình. Các nữ tướng và Hoàng Hậu tay nắm lấy chuôi gươm sẵn sàng tác chiến. Đèn tắt bớt chỉ còn ánh
sáng mờ mờ. Một lúc sau...Chiêng trống - Dậy giặc)
Phạm Cự Lượng (trở lại báo cáo).
-        Muôn tâu đó là quân ta. Tướng Lê Thập Đạo từ xa trở về...
(Đèn bật sáng. Cả triều đình thở ra nhẹ nhõm.  Không khí chiến thắng tưng bừng.
Nữ tướng Lê Thu Nương: - Lê Tướng Quân chíến thắng trở về!”
Tiếng quân sĩ ở ngoài: - Hoan hô!  Hoan hô!
Lê Hoàn (vào chầu, quỳ tâu):
-        Muôn tâu. Thần báo tin vui!
Tây Kết giữ vững! Nam triều thắng to!
Thái Hậu Dương Vân Nga (vui vẻ, phấn khởi với chiến thắng khởi đầu):
-        Cám ơn Tiên Vương phù hộ!
Trưởng Lão Dương Chấp:
- Còn mặt trận Bạch Đằng, Chi Lăng thì sao?
Lê Hoàn:
-
Quân ta trá bại Bạch Đằng
Lạng Sơn tạm rút, khiến địch quân lạc đường!
Lọt vào ổ phục kích, bị  ta phản công
Đúng theo chiến thuật bày trong trận đồ!
Tất cả Bá quan (ồ lên thán phục): - Hay quá! Hay quá!
Thái Hậu Dương Vân Nga (vui mừng):
-        Hỡi Bá Quan! Chúng ta đã có cứu tinh!
Nay ta phong tướng Lê Hoàn làm Thống soái chỉ huy toàn quân phá Tống!
Lê Hoàn:
-
Tạ ơn Thái Hậu:
Này tướng Phạm Cự Lượng!
Phạm Cự Lượng
-      
  Hạ tướng chờ lệnh
Lê Hoàn:
- Nội đêm nay, tướng quân hãy đem ba vạn quân tinh nhuệ phục kích giặc đang rút khỏi Tây Kết và tăng
viện Chi Lăng!
Phạm cự Lượng:
-
Tuân Lệnh
Lê Hoàn
-       
 Canh phòng Hoa Lư, có tướng Trần Thăng. Kính nhờ nhị vị Nương Nương  phụ
giúp                
                                                                                                                                                                                                                                                  
                        
Trinh Minh và Ca Nương Nương:
-
Chúng tôi sẵn sàng
Thái Hậu Dương Vân Nga (giọng phấn khởi):
- Được nhị vị Nương Nương. cùng lo lắng giúp. Tướng Trần Thăng phòng thủ. Kinh đô sẽ an toàn!
Lê Hoàn:
- Tâu Thái Hậu
Thần sẽ đích thân mang đại quân cự định
Đánh tan bộ binh chúng ở Chi Lăng
Thái Hậu Dương Vân Nga (cười):
- Và thủy binh giặc sợ phải lui quân.
Ta tin tưởng Phó Vương hoàn toàn chiến thắng!
Đinh Tuệ:
- Hay quá!
Lê Hoàn:
- Đa tạ Hoàng Thượng. Nhưng…
Đinh Tuệ:
- Phó Vương còn điều gì khó xử?
Lê Hoàn:
- Tâu Hoàng Thượng  và Thái Hậu,
Việc điều quân, thần hết lòng chống giặc,
Xử dụng trận đồ, đập nát Tống quân.
Nhưng việc triều trung, sự ổn định rất cần,
Vua quan trên dưới một lòng,
Quân dân trong ngoài một dạ.
Muốn thắng trận này, cần đoàn kết nhân tâm.
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-
Kính mời Quốc Sư cho biết ý kiến:                
Quốc Sư Khuôn Việt:
-
Muôn tâu
Lần này Tống quân xâm lăng Đại Việt,
Dân ta đã quen kháng chiến nghìn năm
Kẻ tu hành không có ác tâm
Chỉ xin triều đình vua quan đoàn kết.
Quân dân một lòng, giặc sẽ tiêu tan.
Tất cả Bá Quan (Xì xào, gật đầu bàn tán): - Phải đoàn kết!
Hồng Nương: - Đúng! Đúng!
Thu Nương: - Đoàn kết là sức mạnh vô biên
Đinh Tuệ (nói lớn):
- Đúng rồi! Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao. (Vỗ tay cười reo vui hồn nhiên) Ha ha! Ta có học hai câu đó rồi...
Tất cả Bá Quan:
-       
 Hoàng Thượng anh minh!
Lê Hoàn:
- Lời khuyên Quốc sư rất hợp lòng bổn tướng
Vua, Quan như trí tuệ
Quân, Tướng như hình thể tay chân.
Thêm trái tim nồng nàn lòng yêu nước yêu dân!
Sẽ tạo nên sức thép, thành đồng!
Ca Nương Nương (mừng rỡ,  chắp tay):
-        Có lẽ hồn thiêng Tiên Đế hộ trì...
Trinh Minh & Ca Nương Nương: - Chúng tôi thề quyết chiến!
Trưởng Lão Dương Chấp:
Được Quốc Sư giảng giải,
Lão hủ “ngộ” chân tâm  
Thắm thiết tình dân tộc
Quyết bảo vệ non sông.
Lê Hoàn:
- Đa tạ! Đa tạ! Chúng ta quyết tâm: “Phá giặc an dân”
Các quan ai còn ý kiến gì không?
Phạm Cự Lượng: :
- Bẩm Phó Vương,  quan Châu Hồng Hiến nhờ hạ tướng dâng lên một mưu kế nhỏ (rút trong ống tay áo
một tấu sớ):
Lê Hoàn:
- Kế gì đây? (nhạc)  (Mở tờ sớ xem, gật gù cười lớn):
Được! Được! Hay lắm! Hay lắm!
Nhưng ta cần hai nữ tướng đóng vai con gái Châu Hồng Hiến.
Nữ tướng Hồng Nương:
-        
Bẩm Phó Vương.. Hồng Nương xin tình nguyện.
Nữ Tướng Thu Nương:
-       
 Giặc đến nhà, đàn bà phải đánh. Thu Nương cũng xin tình nguyện!
Lê Hoàn:
-
Đa tạ lòng nhiệt thành của hai vị nữ tướng.
Tướng Phạm Cự Lượng!
Phạm Cự Lương:
- Hạ  tướng phục lệnh!
Lê Hoàn:
Tướng quân cứ y kế sách thi hành!
Đại quân ta phục kích, đánh cho nhanh,
Giặc thảm bại rút về
Ta sẽ nghị hoà, tránh thảm họa chiến tranh
Thái Hậu Dương Vân Nga:
- Việc thảo sớ nghị hoà,
Sẽ nhờ tài Quốc Sư.
Đợi vài năm quân ta hùng mạnh,
Sẽ không còn sợ chúng xâm lăng.
Khuôn Việt Đại Sư:
- Bần đạo xin lãnh ý Thái Hậu.
Phạm Cự Lượng (bỗng bước ra giữa sân chầu):
- Khải tấu Hoàng Thượng và Thái Hậu  
Trước giờ phút xuất quân
Chúng thần chờ thánh chỉ
Phê chuẩn “thỉnh nguyện thư”...
(Cả triều đình lại xôn xao bàn tán: Thỉnh nguyện thư gì?)
Thái Hậu Dương Vân Nga:
- Cho phép tướng quân được trình bày
Phạm Cự Lượng:
- Khải tấu Hoàng Thượng và Thái hậu:
Ba quân đồng thỉnh nguyện:
Thiên Tử truyền ngai vàng
Cho tướng quân Lê Hoàn
Đánh Tống, cứu giang san!
Dương Chấp: - Sao lại là Lê Hoàn?
Khuôn Việt Đại sư:  - A Di Đà Phật! Bần đạo nghĩ đang cơn dầu sôi lửa bỏng. Nếu chọn dũng tướng Lê
Hoàn. Hợp ý trời, được lòng dân. Nghĩ chẳng còn ai hơn được.
(Cả triều thần đang xôn xao bỗng im phăng phắc, khi thấy Thái Hậu dơ tay lên cho mọi nguười yên lặng.
Mọi người  hồi hộp chờ quyết định của Thái Hậu)
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-
Ta đã đọc thỉnh nguyện thư nhiều lần
Và suy nghĩ lắm đêm không ngủ,
Hội ý Đại thần, Cố Mẫu, Quốc Sư...
Trong tinh thần sáng suốt, vô tư
Dưới hương án Tiên Vương, ta đà quyết định:
Hỡi Bá quan. Hãy quì xuống! (tất cả cùng quỳ xuống)
Tất cả Bá quan:
- Chúng thần tuân lệnh
(Thái Hậu Dương Vân Nga cúi xuống nói nhỏ với vua Đinh Tuệ):
Đinh Tuệ (Ra hiệu cho 2  Thị vệ đem Hoàng Bào ra):
-        Lễ rước Hoàng Bào và bảo kiếm!
(Đinh Tuệ đứng lên, cùng Thái  Hậu tiến về phía Lê Hoàn.. 2 Thị vệ khiêng Hoàng Bào, mũ vua và gươm
lệnh):
Thái Hậu Dương Vân Nga
-       
 Đây: “Hoàng bào” Quyền uy và Chính nghĩa.
Đinh Tuệ:
-      
  Đây: “gươm thiêng” Chính thống tiếp triều Đinh!
Thái Hậu Dương Vân Nga:
-
Thái Hậu Dương Vân Nga nhiếp chính triều Đinh,  tuyên chỉ truyền Ngôi Thiên tử cho Lê Thập Đạo tướng
quân để đánh đuổi giặc Tống bảo vệ non sông.
Lê Hoàn:
-
Lê Hoàn xin nhận lãnh trách nhiệm lên ngôi, quyết tâm bảo vệ Đại Cồ Việt, làm cho nước mạnh dân giàu!
(Cả triều đình cùng vui mừng nhìn nhau hớn hở. Đinh Tuệ ra hiệu Lê Hoàn đứng dậy và được Dương Chấp
và Phạm cự Lượng  giúp mặc Long Bào. Sau Lê Hoàn lên ngồi trên ngai vàng , có Thái Hâu và Đinh Tuệ,
đứng ngang hàng, Lê Hoàn ở giữa, Thái Hậu và Đinh Tuệ đứng hai bên)
Tất cả Bá Quan (cùng chắp tay):
- Chúc mừng Tân vươngf!
Lê Hoàn (Nay  là Lê Đại Hành Hoàng Đế, tuyên bố dõng dạc):
-        Bá quan bình thân! (Các quan cùng đứng dậy)
Bá Quan: Ta ơn Hoàng Thượng.
Lê Hoàn:
Trẫm, Lê Đại Hành Hoàng Đế, niên hiệu Thiên Phúc,
Truyền chỉ đại xá thiên hạ, đoàn kết nhân tâm!
Cáo bạch đất trời, gần xa đều biết:
Hôm nay là ngày “Khánh tiết” dân ta.
Mong tướng sĩ, quần thần cùng góp sức
Đuổi giặc xâm lăng, bảo vệ nước non nhà!

(Tiếng hô vạn tuế và quyết chiến trong triều và khắp ba quân, vang vọng khắp núi đồi Hoa Lư trong khí thế
chiến thắng tưng bừng):
Tất cả:
-        
Hoàng Đế Lê Đại Hành vạn tuế: Vạn tuế! Vạn vạn tuế!
Dương Chấp: - Quyết chiến đánh đuổi giặc ngoại xâm: Quyết chiến! Quyết chiến! Quyết chiến!

(Tiếng nhạc hậu trường vang vang khúc ca chiến thắng. Trên sân khấu, những diễn viên các nhân vật lịch
sử đều biến thành những pho tượng uy nghi ...)

Màn Hạ





Lời giới thiệu vở kịch:

“Tháng 3 năm Tân Tị 981, vua Tống Chân Tông sai 300 ngàn quân và nhiều chiến thuyền sang xâm lăng
Đại Cồ Việt.
Các tướng Tống Hầu Nhân Bảo, Tôn Toàn Hưng mang bộ binh đánh vào cửa Lạng Sơn, Trần Khâm Tộ
tiến đánh Tây Kết, Lưu Trừng mang thủy quân đến sông Bạch Đằng...
Vua Lê Đại Hành thân chinh đi đánh giặc, ngăn chặn Lưu Trừng ở Bạch Đằng giang, sau đó dùng mưu
trá hàng bắt sống Hầu Nhân Bảo, đem chém. Quân Trần Khâm Tộ thấy thế, hoảng sợ bỏ chạy, bị quân
Nam phục kích giết chết quá nửa, bắt sống được các tướng địch là Quách Quân Biện và Triệu Phụng
Hưng đem về Hoa Lư.. ..Lưu Trừng thất kinh mang thủy quân rút lui về Tàu.
Chiến công lừng lẫy của Lê Đại Hành Hoàng Đế một phần là nhờ đến lòng can đảm và quyết định sáng
suốt của Thái Hậu Dương Vân Nga, người biết hy sinh quyền lợi cá nhân và Hoàng tộc, để tạo nên sự
đoàn kết quân dân và đề cao chính nghĩa chống ngoại xâm, khiến Đại Cồ Việt đã trở thành một nước
hùng mạnh thời bấy giờ: Đại Tống phương Bắc phải nể vì, Chiêm Thành phương Nam phải qui phục và
triều cống.
Dân gian nhớ ơn vua Đinh Tiên Hoàng, vua Lê Đại Hành và Thái Hậu Dương Vân Nga, nên đã cho tạc
tượng các vị này để thờ phượng tại Hoa Lư, thuộc tỉnh Ninh Bình ngày nay.