Câu Lạc Bộ
The Vietnamese Historical and Cultural Performing Arts Foundation
PO Box 1571 - Westminster, CA 92684-1517 - (949) 786-6840
©2003 Hùng Sử Việt
Hóa chất melamine, thường dùng trộn phân bón hóa học và chế tao
chất plastics …, khi  
pha vào sửa bột Trung Quốc, hầu làm tăng protein,
đang
làm chết nhiều trẻ em ( nồng lượng cao thì hư thận ? ) . Vì thế  chúng
tôi thô thiễn cố bổ sung bài hóa chất trước
:

Vài trường hợp thành công thay đổi ở ngành công nghệ hóa
chất xanh,  có  lẽ Việt Nam nên chú ý hơn chăng ?  

                                          G S Tôn Thất Trình

Chúng tôi đã đề cập đến tinh thần boong ke - bunker mentality, mảnh liệt tự vệ, chống đổi thay ở  
ngành công nghê  quan trọng Âu Mỹ này. Nếu bạn không muốn sử dụng một hóa chất nào cả,
bạn sống theo lề lối sinh họat thế kỷ  1400 , chiếu theo lời  của William Carroll, nguyên chủ tịch  
Hội Hóa Học Hoa Kỳ - American Chemical Society, nay là Phó chủ tịch Occidental Chemical Corp.
Dù có nhiều tiên tiến, tỉ như ở ngành thuốc tẩy sạch – detergents, nguồn gốc dầu dừa  và các
polymers plastic làm bằng bắp ( ngô ) hay đậu nành ( đổ tương ), thế giới công nghệ  vẫn phụ
thuộc vào các hợp chất  nguy hiểm, không mấy thay đổi, kể từ Thế chiến Thứ hai. Tiền đề của
hóa học xanh là ngăn ngừa  các vấn đề môi sinh  tốt hơn là làm sạch chúng sau đó. Có nghĩa là  
biết rỏ nguy hiểm một hóa chất, trước khi nó được chế tạo hay sử dụng  đại trà và họa kiểu  
những hợp chất an tòan hơn, thay thế những hợp chất nguy hiểm. Thế nhưng Hàn Lâm Viện
quốc Gia Hoa Kỳ bá cáo là tài trợ cho khảo cứu và phát triễn ở 50 hảng hóa học đầu sổ Mỹ, đã
giảm bớt  từ năm 2000.  Sai lầm trong việc xác định  tính chất nguy hiểm của một hóa chất, trước
khi nó được sản xuất đại trà, đã gây ra nhiều khủng hỏang lớn  tệ hại cho môi sinh nhất, tỉ như
vụ  asbestos  gây ra bệnh phổi chết người, DDT, polychlorinated  biphenyls  tích lũy trong dây
chuyền thực phẩm và   chlorofluorocarbon ăn hết ozone. Ngay cả những hóa chất mới cũng gây
ra vấn đề.

Chẳng hạn, các chất làm chậm bốc cháy – brominated flame retardants  cũng mau lẹ tích lũy trên
con người và đời sống hoang dã; và cũng đã  làm tổn hại đến  hệ thống sinh sản, nảo bộ  động
vật la bô. Đáng tiếc là chúng ta thường không tìm thấy những ảnh hưởng của thật sự độc hại của
một hóa chất, mãi đến khi nó đã được thương mãi hóa và vài nhà khoa học can đảm, đâu đó,
hình dung ra  là thiên nhiên cho chúng ta biết  vấn để xảy ra ở đâu, hay khám phá tính chất độc
hại trong la bô, theo lời Terry Collins, giáo sư hóa học, chỉ huy Viện Khoa Học Xanh tại Đại học
Carnegie Mellon University. Chiếu theo Đạo luật Kiểm sóat các chất độc hại ban hành ở Hoa Kỳ
năm 1976, cơ quan EPA  có thể cấm  hay hạn chế bất cứ chất  nào “ nếu như nó tỏ ra là  là  nguy
hiểm  bất thường  tổn hại sức khỏr hay môi sinh”. Thế nhưng hóa chất công nghệ  cuối cùng bị
cấm theo luật là asbestos  năm 1989, và một tòa án đã đảo ngược quyết định.EPA thường mất
hàng chục năm phân tích đe dọa  của các chất hóa học cá nhân. Phải cần 20 năm trời duyệt xét
dioxins, những chất gây ung thư  tạo ra  ởcác nhà máy hóa học, các nhà máy chế tạo giấy, cũng
như các nhà máy sử dụng vài hóa chất chlorine.  Vì thế cho nên ngành hóa học xanh vẫn tiếp tục
họat động ở biên tế mà thôi.     

Tuy nhiên có nhiều trường hợp thay đổi thành công, có lẽ nên nhắc qua, như sau đây:

A - 10 hảng Hoa Kỳ trong số 62 hảng đọat giải  hóa học xanh quốc gia ( Hoa Kỳ ), thiết lập
từ năm 1996, của Cơ quan Bảo Vệ Môi truờng – Environmental Protection Agency Hoa
Kỳ
.  ( muốn biết thêm , xin mở trang web latimes.com/chemistry )

1-  Những Sản phẩm Rừng Cọlumbia: mọi gỗ dán  và ván ghép từng mảnh nhỏ rừng gỗ cứng (
lá rộng ) – hard wood plywood and particleboard . sử dụng làm kệ tủ phòng bếp, đóng panô  và
công dụng khác, đều sạch - không chứa formaldehyde.

2-  Cargill Inc: chế tạo bọt nổi poly urethane dùng làm nệm gối bàn ghế, trải giường  bằng cách
dung nguồn  tái sinh sinh học tỉ như dầu thực vật, thay cho các sản phẩm dầu lữa

3-  SC Johnson và Sons: tạo ra một hệ thống: danh sách xanh – greenlist , đo lường sác xuất  
ảnh hưởng  sinh môi các thành phần dùng chế tạo.Chẳng hạn , Saran Wrap đã được tái công
thức hầu lọai bỏ  polyvinylidene chloride.

4- BASF Corp.: Phát triễn một sơn lót -paint primer xe hơi có  ít hơn phân nữa một hợp chất bốc
hơi  dùng ở sơn lót qui ước . Sơn lót mới cũng không chứa  diisocyanates, gây ra suyễn
.
5-  Metabolix Inc .: sản xuất  các plastics thiên nhiên từ các vi sinh vật  đã được phát triễn  theo
một tiến trình công nghệ sinh học mới.

6-  AgraQuest Inc.:  Phát triễn một thuốc trừ nấm sinh học –biofungicide sinh học cho cây ăn trái
( quả ) và rau đậu sử dụng một dòng vi khuẩn thiên nhiện Thuốc này không tạo nên  những  chất
bả nguy hiểm , an tòan cho công nhân và nước uống ngầm.

7-  Shaw Industries Ịnc. :  Làm ra gạch thảm – carpet tiles, bằng các vật liệu  ít độc hại hơn và  
tái sinh dễ dàng

8- Dow AgroSciences LLC. :  Phát triễn Sentricon, giết chết mối  bằng bẩy bắt - bait, thay vì  
phải xịt thuốc trên đất quanh gia cư và các cấu tạo xây cất.

9- Archer Daniels Midland Co. :  sáng chế ra một vật liệu  cho sơn latex  từ dầu  bắp ( ngô ) và
cây rum ( carthame – safflower)  thay các hợp chất tạo mù sương -smog  căn bản dầu lữa .

10 – Pfizer Ịnc. :  cải thiện chế tạo thuốc trừ trầm kha – antidepressant Zoloft, tăng đôi năng
xuất, giảm nguyên liệu thô, lọai bỏ hàng triệu cân Anh vật liệu nguy hiểm, dùng ít năng lượng và
nước hơn .

B- Hóa học xanh không được giảng dạy ở các trường đại học Hoa Kỳ

Như đã trình bày ở bài trước ,làm xanh ngành hóa học là một thay đổi chậm rì, không phải là một
cuộc cách mạng. Đa số hóa học gia Hoa Kỳ thiếu hẳn huấn luyện căn bản hiểu biết hiểm nguy
môi sinh, theo lời giáo sư  hóa học Paul Anastas, viện đại học Yale, được xem như là cha đẻ của
phong trào hóa học xanh Hóa học xanh không phải là một lý thuyết.

Ngành này luôn luôn  được các công ty  chứng minh, mãi mãi không ngưng . Bị các luật lệ điều
hành thúc đẩy, đòi hỏi của giới tiêu thụ, một  triết lý  doanh nghiệp thân thiện môi sinh và nổi lo
sợ  bị kiện cáo đòi bồi thường, các công ty , hổn hợp công ty lớn nhỏ, các tiệm bán lẽ ,  các nhà
chế tạo đã đào thải vài hóa chất, lấy sản phảm ra khỏi kệ tiệm  và họa kiểu những  sản phẩm
khác . Các tên tiệm rất thân thuộc ở Mỹ : Wal-Mart, một hảng  của đại công ty tiêu khiễn Walt
Disney Co., Ikea, Home Depot, Nalgene,  Kaiser Permanente, Baxter HealthCare, Gerber Chlorox
và Origins.

Thế nhưng , ngay cả những công ty như Avalon Organics, cũng  học hỏi là chế tạo một thuốc gội
đầu shampoo  bay một gel vòi tắm hoa sen  không chứa những chất độc hại, không phải là
chuyện dễ dàng.  Các hóa chất tổng bợp như phthalates thêm hương thơm, parabens giết các
mầm bệnh , acid sulfuric và các hóa chất dầu lữa  tạo ra  sủi bọt dày đăc. Các chất này từ lâu,  đã
đượx xem là những thành phần thiết yếu  ở ngành phấn sáp – cosmetics và sản phẩm tắm rữa  .
Nhưng chúng đã được liên kết  với ung thư, lệch lạc hormones  và nhiều đe dọa khác  cho dân
gian và môi sinh .       

C-        Trải bày sớm sủa

Ô nhiễm hóa học khởi đầu từ dạ con . Ngay cả trước khi em bé thở, thân thể em bé  chứa đựng
hóa chất  mẹ em  truyền sang. Thử nghiệm dây rốn  cho thấy thân thể em bé mới sinh ,  chứa gần
300 hợp chất , trong số này phải kể đến  thủy ngân từ cá, các chất làm bốc cháy chậm  từ các bụi
bặm gia cư, các thuốc diệt trừ dịch  ( sâu , bệnh , cỏ dại )- pesticides  từ các sân vườa sau nhà,
hydrocarbons từ các nhiên liệu hóa thạch . Hầu như mọi điều chúng ta mua sắm,  thở , ăn hay
uống , đều có những dấu vết  các chất độc hại . Danh xưng các tên hóa chất rất dễ lẫn lộn , bảng
liệt kê làm mù mờ trí óc: Bisphenol A ở các chai sửa trẻ em bú, cũng như ở các hộp thực phẩm.
Phthalates trong đồ chơi vinyl . Các chất làm chậm bốc cháy polybrominated ở nệm gối bàn ghế.
Formaldehyde ở kệ tủ phòng bếp . Radon ở ở mặt quầy thạch cương –granit.  Chì ở môi son . 1,4
Dioxane ở shampoo. Các hợp chất hửu cơ ở thuốc xịt tóc.

Mỗi ngày, lại có thêm độ nữa tá hóa chất mới cọng vào con số 83 000 hóa chất đã  bán ở thị
trường Hoa Kỳ. Riêng Hoa Kỳ, mỗi ngày đã sản xuiất hay nhập khẩu chừng 42 tỉ cân Anh hóa
chất. Dù cho bang Ca Li không có nhà máy lớn chế tạo hóa chất, Ca Li vẫn là bang tiêu thụ nhiều
hóa chất nhất Hoa Kỳ: Khỏang 644 triệu cân Anh bán ra mỗi ngày ở đây, theo một báo cáo của
Đại học Ca Li về hóa chất xanh, xuất bản tháng giêng năm 2008.  
Nhiều hóa chất tỏ ra ít độc hại, thế nhưng các dữ liệu  căn bản y tế và an tòan thiếu sót hẳn cho
80% hóa chất. Vài chất, tỉ như khí chlorine mà một số lượng nhỏ xíu, đã có thể chết người rồi. Các
chất khác có thể tăng thêm hiểm nguy ung thư  hay các bệnh khác. Những thí nghiệm trên động
vật cho thấy là vài hóa chất  hủy bỏ hệ thống miễn nhiễm , ngăn trở bộ nảo phát triễn, làm tiêu
hao testosterone. Làm tế bào đột biến , làm tắt- mở các genes hay làm thay đổi các bộ phận sinh
sản.

Kể từ thập niên 1960,  khi thuốc trừ sâu DDT gần như làm diệt tuyệt  đại bàng đầu sói – bald
eagle. Chánh sách công cộng đã cứu xét nhữing hiểm nguy trên căn bản hóa học : cấn dùng một
vài hóa chất , hạn chế dùng  vài hóa chất khác  và làm sạch  lộn xộn để lại phía sau.

Trong khi đó, gần như phân nữa sông ngòi Hoa Kỳ, đã được xếp  vào hạng bị hư hại vì ô nhiễm,
không khí đa số  đô thị  bị phủ đầy bồ hóng và mù sương, và đạo luật tốn hàng tỉ đô la để làm
sạch  danh sách Siêu Ngân khoản - Superfund  về các vị trí phể thải hiểm nguy mỗi ngày mỗi gia
tăng. .Hóa chất đã di chuyễn  từ cực này đến cực khác qua các đại dương  và gió thổi, biến các
động vật  và con người  khắp thế giới thành những chuột la bô  thiếu khôn ngoan .

Các nhà khoa học và các nhà điều hành,  liên tục cố tâm hình dung  xem thử các hóa chất đủ lọai
có  đe dọa không và ở mức độ nào, nhưng  họ ít khi đi đến một giải pháp dứt khoát. Ngay  cả khi
một hóa chất chứng minh là nguy hiểm đã bị cấm, cần hàng  chục năm, có thể là cả mấy trăm
năm, hóa chất mới tiêu tan. Đôi khi, chất thay thế cũng nguy hiểm không kém.  

Vị trí phế thải nguy hiễm ở bang Ca Li  vẫn tiếp tục gia tăng và chúng đầy kẻ hở, theo lời Maurice
Gorsen, giám đốc  Cục Kiểm sóat  Các Chất Độc hại bang Ca Li. Theo ông, chúng ta cần một
chuyễn hướng hóa học đồ sộ. Chúng ta cần  chuyễ trở lại từ đầu, đến phần họa kiểu , những gì
đưa tới sản phẩm chúng ta sử dụng,  thay vì những gì xuất phát  cuối cùng .

        
 D - Một công thức đơn giản

La bô bên trong trụ sở tổ hợp công ty Shaklee, thị trấn Pleasanton bang Ca Li,  không  gì khác lạ  
các la bô khác. Nhưng thiếu nhiều hóa chất: Chlorine, formaldehyde, glycol ethers , các chất hòa
tan . Mặc áo trắng la bô, nhà khoa học chánh Arshad Malik khởi đầu bằng một  cốc bê se -
beaker đầy nước. Ông trộn một chất làm đặc  căn bản là rau đậu , rồi đổ vào đó một pha trộn dầu
dừa và đường trích chiết từ bắp ( ngô ). Cuối cùng ông thêm một giọt  chất bảo quản. Malik đang
chứng minh một công thức đơn giản, chế tạo  một chất làm sạch gia thất  sản phẩm chính một lọat
chất “ Get Clean “ của hảng .  Không còn chứa các hóa chất dầu lữa và formaldehyde nữa .  Tuy
các chất này rẽ tiền và hửu hiệu , chúng  phát ra những hơi bốc độc hại.  

Khi Shaklee bắt đầu tìm kiếm một chất họat tính bề mặt - surfactant, thành phần làm hòa tan chất
dơ bẩn và mỡ màng, không một công ty nào tỏ vẽ chú trọng sáng chế một hóa chất từ rau đậu .  
Mãi cho đến lúc Shaklee  gọi sang Đức và nói chuyện với các nhà hóa học hảng Cognis , một nhà
chế tạo các chất đặc thù . Kết quả : một chất  pha trộn dầu dừa và đương có thể phân hóa sinh
học được. Joseph  Koester giám đốc thương mãi cho  Cognis ở Bắc Mỹ , nói rằng hảng ông ta  
tạo ra  ra chất họat tính bề mặt  dầu dừa và đường  bằng cách hội nhập một ý niệm đơn giản :  
“sử dụng ít hóa học hơn” .

Một vài sản phẩm hóa học xanh  đang cố gắng lĩnh chiếm một phần thị trường từ các nhãn hiệu
chánh lớn , bằng cách  cống hiến  vượt khỏi các thành phần thân thiện môi sinh .  Các chất làm
sạch phòng bếp và phòng tắm của hảng Method , tọa lạc tại thành hhố San Francisco,  giá 10%
đắt hơn các chất cỗ truyền , được làm thơm bằng  ỏai hương - lavender và các dầu tinh khiết
khác  và chứa đựng trong những hộp đẹp mắt và hào nhóang . Nhà hóa học công nghệ Adam
Lowry,  tốt nghiệp đại học Stanford và đồng thiết lập viên hảng Method nói: nếu cần  trở thành
xấu xí làm xanh, thì sẽ không bao giờ lọt được vào dòng chánh hóa học cả thảy . Chúng tôi trình
bày cho giới tiêu thụ  là mua sắm xanh , không những tốt cho sức khỏe ,  mà còn dễ thích thú
hơn  và  gần như không tổn phí gì thêm.    

Mức bán  hảng Methods , một trong những hảng tư nhân lớn mạnh mau lẹ nhất năm 2006, đạt
doanh vụ 77 triệu đô la Mỹ một năm . Hảng Avalon Organics  cũng tăng cao mức bán : năm ngóai
hảng Hain Celestal được biết nhiều về các thực phảm hửu cơ đã mua Avalon Organics với gíá
120 triệu đô la .  Lowry nói thêm: chúng tôi xây dựng hóa học xanh từ lúc ban đầu. Đây là lõi trung
tâm  triết lý doanh vụ chúng tôi . Công ty nào không làm như thể, sẽ thành khủng long , tuyệt tích .

Còn Johns Manville  đã học một bài học chua cay. Hảng phá sản vì một giai đọan  một chất chết
người và độc hại đắt tiền nhất lịch sử: asbestos .  Hảng chế tạo vật liệu xây dựng này , nay là tài
sản một chủ nhân mới, muốn rằng vật cách ly bằng sợi gương - fiberglass mới phải  an tòan sinh
môi, càng nhiều càng hay .  Thế cho nên hảng  quay về hỏi đại công ty Rohm and Haas , một
công ty hóa học doanh vụ 9 tỉ đô la một năm , sáng chế một chất keo dính mới không có
formaldehyde là chất làm dính tốt nhất cho sợi gương , nhưng lại  là một chất gây ra ung thư.  
Johns Manville , nay là nhà chế tạo duy nhất cống hiến một dòng sản phẩm làm vật cách ly, hòan
tòan không chứa formaldehyde và cũng là  một hảng khỏi bị xếp vào  hạng tiêu chuẩn liên bang
làm ô nhiễm môi sinh . Chất keo dính này  đắt tiền hơn. Nhưng Mike :Lawrence, phó chủ tịch cho
Manville, và là tổng quản lý  hệ thống vật cách ly nói rằng  tiến trình chế tạo  sẽ khít khao, hầu làm
bớt phí tổn.Tuy nhiên các sản phẩm  không chứa formaldehyde  cũng chỉ mới chiếm 20 % thị
trường vật cách ly.

Cục công chánh  bang Ca Li Caltrans cũng đã phải tìm cho ra một sơn mới sơn  800 cầu thép,
không những làm bớt ô nhiễm  mà còn phải chống thời tiết nữa .  Thách thức lớn nhất cho hảng
Rohm anh Hass là ý thức  sơn căn bản nước không bền bỉ được .  Bary Marks, phụ tá kỷ sư  thử
nghiệm  hóa chất  nói rằng sơn ít phát thải mới, đã được dùng sơn cầu Ca Li từ 2 năm nay; diện
tích  là 86 triệu bộ vuông . Sơn mới cũng chống rĩ như sơn cũ, và có thêm một ích lợi: nó giữ các
màu sắc cầu bóng lóang hơn.  Giá mỗi ga lông  tương đương giá cũ , nhưng bang Ca li  tiết kiệm
khỏi phải làm sach và phá hủy . Công nhân cũng thích lọai sơn mới ,vì các sơn chứa nước ít độc
hại hơn nhiều .

( Irvine , Ca li ngày 28 tháng 9 năm 2008 )