Câu Lạc Bộ
The Vietnamese Historical and Cultural Performing Arts Foundation
PO Box 1571 - Westminster, CA 92684-1517 - (949) 786-6840
Please click here if you cannot
read the Vietnamese characters
on this website - Xin nhan day
neu Qui Vi khong doc duoc chu
Viet tren trang nay
©2003 Hùng Sử Việt
VIETCH-PAF
Địa lý Việt Nam

Biên giới Việt Nam – Trung Quốc

Đường biên giới Việt - Trung (1)
Hơn ngàn tư cây số (1,449 Km)
Xưa, Công Ước Pháp Thanh (2)
Ta thiệt thòi thấy rõ…

Nay, Hiệp Ước trên bộ (3)
Nam Quan biến mất rồi
Bản Giốc còn một nửa (4)
Vùng Bắc Luân …tả tơi!  (5)

Trên con đưòng biên giới
Kể từ
Tây sang Đông
Điện Biên tỉnh mới lập
Mường Nhé… nhớ gì không? (6)

(Ôi sắc tộc Hờ Mông!
Canh rừng, gác biên cương
Bao đời cùng giữ nước
Sao nỡ… xử bất công?!)

Tiếp đến tỉnh
Lai Châu
Huyện Mường Tè  rừng sâu
Sìn HồPhong Thổ
Là những tuyến địa đầu…

Tỉnh
Lào Cai xưa nay
Giáp Vân Nam Trung Quốc
Quân Tàu thường qua đây
Ải Lê Hoa, xâm lược… (7)

Bát XátBảo Thắng
Mường Khương, Xi Ma Cai
Lào Ca
i là cửa ngõ
Chận đứng giặc ngoại lai

Tỉnh
Hà Giang nhô ra!
Hoàng Su Phi, Quản Bạ
Xí Mấn
gần Vị Xuyên
Đồng Văn
cao hơn cả  (8)

Mèo Vạc  và Yên Minh
Hai huyện một tâm tình:
“Giữ rừng là giữ nước!” (9)
Nung nấu một niềm tin!

Cao Bằng giáp Quảng Tây
Bản Giốc ở nơi này
Bảo LâmBảo Lạc
Thông Nông, Hà Quảng
đây…

Trà Lĩnh, Trùng Khánh và…
Hạ Lang với  Phục Hòa
Thạch An
nữa là chín
Huyện biên thùy nước ta.

Bây giờ đến
Lạng Sơn
Ải Nam Quan chia đường
Phi Khanh dặn Nguyễn Trãi
“Nợ nước hoài vấn vương…”

Tràng Định xuống Văn Lãng
Cao Lộc
 đến Lộc Bình
Bốn huyện nơi biên cảnh
Heo hút … nhớ nhà thêm!

Ô!
Quảng Ninh đây rồi…
Bình Liêu, Hải Hà ơi!
Móng Cái - Tiên Yên đó!
Nơi ta lớn nên ngườì…

Bảy tỉnh, băm hai huyện
Vùng biên giới Việt - Trung
Ta với Tàu khác giống
Xâm phạm … quyết không dung!!!

Song Thuận (6/2011)

































Chú thích

(1)
(Nguồn: Bách khoa toàn thư mở Wikipedia): Việt Nam và Trung Quốc có đường biên giới
chung trên đất liền dài 1.350 km (theo Wikipedia). Theo tài liệu VN: 1,449.560 km kể cả đi
qua sông suối). Sau đây là danh sách các tỉnh và huyện tiếp giáp với Trung Quốc trên đất
liền, xếp theo
vị trí từ Tây sang Đông.

I- Tỉnh Điện Biên (giáp với Vân Nam):  1 huyện
1- Mường Nhé

II- Tỉnh Lai Châu (giáp với Vân Nam): 3 huyện  
2- Mường Tè
3- Sìn Hồ
4- Phong Thổ

III- Lào Cai (giáp với Vân Nam):  5 huyện
5- Bát Xát
6- Bảo Thắng
7- Mường Khương
8- Si Ma Cai
9- Lào Cai

IV- Hà Giang (từ Tây sang Đông, giáp với Vân Nam, Quảng Tây - Khu tự trị dân tộc
Choang): 7 huyện
10- Xín Mần
11- Hoàng Su Phì
12- Vị Xuyên
13- Quản Bạ
14- Yên Minh
15- Đồng Văn
16- Mèo Vạc

V- Cao Bằng (giáp với Quảng Tây): 9 huyện
17- Bảo Lâm
18- Bảo Lạc
19- Thông Nông
20- Hà Quảng
21- Trà Lĩnh
22- Trùng Khánh
23- Hạ Lang
24- Phục Hòa
25- Thạch An

VI- Lạng Sơn (giáp với Quảng Tây): 4 huyện
26- Cao Lộc
27- Lộc Bình
28- Tràng Định
29- Văn Lãng

VII- Quảng Ninh (giáp với Quảng Tây): 3 huyện
30- Bình Liêu
31- Hải Hà
32- Móng Cái

“Biên giới Việt Nam - Trung Quốc (Biên giới phía Bắc Việt Nam)
Tỉnh Vân Nam và tỉnh Quảng Tây Trung Quốc (Khu tự trị dân tộc Choang) giáp giới Việt
Nam..

(2) Theo Wikipedia: “Công ước Pháp-Thanh 1887 hay “Công ước Constans 1887” được  ký
kết giữa Pháp và nhà Thanh (thi hành Điều khoản 3 của Hòa ước Thiên Tân 1885). “Nội
dung của công ước này nhằm phân chia lại đường biên giới giữa Bắc Kỳ và Trung Quốc”.
Trong quá trình hai bên tiến hành phân chia đường biên giới; đại diện nhà Thanh là Lý
Hồng Chương đã nói với với đô đốc Pháp Rieunier: “nước Pháp đã đạt được nhiều quyền
lợi khi chiếm được Bắc Kỳ, một nước chư hầu của Trung Hoa 600 năm nay; việc này là nhờ
trung gian của tôi. Nó đã gây cho tôi nhiều phiền phức; tôi nghĩ rằng một sự đền bồi dưới
dạng nhượng vài vùng đất nhỏ trên vùng biên giới là cần thiết”.
Pháp nghe nói và cũng muốn để cho Trung Hoa công nhận sự chiếm đóng Bắc Kỳ của
Pháp và không gây khó khăn nên đã nhân nhượng và thực hiện như sau:
Biên giới trên đất liền
1.        Cắt 3/4 đất tổng Tụ Long thuộc tỉnh Hà Giang, có diện tích 750km2 cho tỉnh Vân Nam
- Trung Quốc
2.        Cắt 9 xã rưỡi thuộc tổng Kiền Duyên và Bát Tràng thuộc tỉnh Quảng Yên cho tỉnh
Quảng Đông - Trung Quốc.
Biên giới trên biển

















Mũi Bạch Long (Paklung) trên bản đồ 1888 bị cắt cho nhà Thanh
Các đảo ở về phía Đông của đường kinh tuyến đông 105 độ 43 phút Paris, có nghĩa là
đường thẳng Bắc-Nam đi qua đông điểm của đảo Trà Cổ và tạo thành đường biên giới thì
thuộc về Trung Quốc.

(3) “Hiệp ước về biên giới trên đất liền Việt Nam” ký ngày 30-12-1999 giữa hai bộ trưởng
Ngoại Giao Việt Nam (Nguyễn Mạnh Cầm) và bộ trưởng Ngoại Giao Trung Quốc (Đường
Gia Truyền) (nguồn: Ải Nam Qun - Trần Gia Phụng).

(4) Thác Bản Giốc là thác nước rất đẹp, lớn thứ tư trên thế giới, nay chỉ còn phân nửa
thuộc huyện Trùng Khánh (cách Trùng Khánh 20 km về phía đông bắc), tỉnh Cao Bằng.

(5) Theo Wikipedia “Hiệp Ước về biên giới trên đất liền Việt Nam“: Tại cửa sông Bắc Luân,
biên giới quy thuộc 3/4 bãi Tục Lãm và 1/3 bãi Dậu Gót cho Việt Nam, 1/4 bãi Tục Lãm và
2/3 bãi Dậu Gót cho Trung Quốc”.

(6) Mường Nhé là một huyện miền núi, nằm trên ngã ba biên giới giữa Việt Nam với hai
nước láng giềng là Trung Quốc và Lào. Phía Tây Bắc giáp tỉnh Vân Nam Trung Quốc. Phía
Tây và Tây Nam giáp Lào. Phía Nam giáp huyện Mường Chà tỉnh Điện Biên. Phía Đông và
Đông Bắc giáp huyện Mường Tè tỉnh Lai Châu. Điểm cực Tây của Việt Nam là A Pa Chải-Tá
Miếu, chính là ngã ba biên giới, nằm tại xã Sín Thầu, có tọa độ địa lý kinh độ 102°8' Đông, vĩ
độ 22°44' Bắc. Diện tích tự nhiên ở đây chủ yếu là rừng chiếm 55%. (Nguồn: Wikipedia).

(7) Ải Lê Hoa: là một địa điểm trên sông Lô, nơi chảy qua biên giới tỉnh Hà Tuyên (Hà Giang
Tuyên Quang) và Vân Nam bên Tàu. Nay thuộc về Vân Nam (Mông  Tự) Trung Quốc?

(8) Nhìn bản đồ,  Hà Giang là tỉnh biên giới có huyện  Đồng Văn “chĩa” về phía Trung Quốc
ở “dinh họ Hoàng”, được coi là điểm cao nhất phía  bắc Việt Nam giáp với Trung Quốc.

(9) Cảm hứng từ 2 câu thơ dịch của Búi Bá, bài “LỜI CẦU NGUYỆN CỦA RỪNG” (DAS
GEHET DES WALDES - Lời cầu nguyện của Rừng bằng Đức ngữ):
“Hồn tổ quốc ngự giữa rừng sâu thẳm
Rừng điêu tàn là tổ quốc suy vong”

Vấn đề phá rừng
Vào đầu những năm 1980, rừng Mường Nhé giữ kỷ lục trên cả nước ta, với diện tích được
khoanh đếm bảo vệ hơn 310.000ha. Cán bộ bảo tồn từng ước tính những đàn voi đi rinh
rợp, đi nườm nượp khắp Mường Nhé, là khoảng 250 con; đàn bò tót khoảng 300 cá thể;
nai, hoẵng, sơn dương, cầy cáo thì rất nhiều.
Thế nhưng, đến nay, kho báu thiên nhiên ở khu bảo tồn Mường Nhé và vùng lân cận đã và
đang bị tàn sát đến khó tin.
Đến năm 2009, diện tích chính thức được bảo vệ nghiêm ngặt của Khu bảo tồn thiên nhiên
Mường Nhé chỉ còn có 45.000ha. Trừ một số diện tích bị cắt sang Mường Tè (do quá trình
tách huyện), số còn lại: Cả trăm nghìn hécta rừng đã bị phá, nói đúng hơn, vì khu bảo tồn
hơn ba trăm nghìn hécta kia bị rỗng ruột từ rất lâu, nay đang tiếp tục bị xẻ thịt trên diện
rộng...
Năm 2009, tỉnh Điện Biên vừa có quyết định thành lập thêm 33 cái bản mới ở Mường Nhé,
còn hàng chục bản nữa đang cố công, cố sức đòi được... công nhận. Toàn là người di dân
tự do, họ chiếm hết những cánh rừng giàu có nhất, họ "cố thủ" ở đó, họ chống đối quyết liệt
với sự vận động hồi hương của lực lượng chức năng - thế là "ta" phải chấp nhận cho họ
"định cư" bằng cách công nhận thêm các bản làng.
Bây giờ Mường Nhé có tới 149 bản làng, với 54.000 dân. Nếu so với năm 2002, khi huyện
Mường Nhé (vốn là một phần của huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu) được thành lập với
27.000 người, thì dân số huyện nhà nay đã tăng gấp đôi; trung bình mỗi năm tăng thêm
khoảng 4.600 người.
Cả các xã mênh mông từ Mường Nhé, Sín Thầu, Chung Chải, xưa - vốn chỉ có duy nhất bản
Nậm Là là nơi sinh sống của đồng bào Mông - thì nay, dân số của Mường Nhé đã đến
mức... nửa già là người Mông. Hầu hết họ đến bằng con đường di dân tự do”.(Nguồn:
Wikipedia).

Sách tham khảo:
- Ải Nam Quan - Trần Gia Phụng – Nhà XB Non Nước – Toronto – 2002.
- Non Nước Việt Nam – Sách Hướng Dẫn du Lịch – HN 2002.
- Lam Sơn Khởi Nghĩa - Nhiều tác giả - Hùng Sử Việt 2010.
- Wikipedia
- Tài liệu trên Internet.

              
Đại Nam Nhất Thống toàn đồ


























(Hình trích từ Internet)










                                        
Các tỉnh biên giới Việt – Trung (Nguồn: Internet)